Çevreden gelen sorularda artış var. Bir bölümü siyasetle ilgili genel sorular. Kıbrıs'tya Annan planı neden reddedildi? Birileri AB'ye tam üyeliği engellemek mi istiyor? ABD ile neden gerginlik yaşanıyor? İkisinin bir arada olması sadece beceriksizlik ya da raslantı mı? Yoksa bilinmeyen başka bir plan mı var?

Bu soruların cevaplan şu anda bilinmiyor. Ben de merak ediyorum. Ama sağlıklı bir değerlendirme için elde yeterince veri olmadığı kanısındayım. Sis bulutu çabuk ortadan kalkacaktır. Birkaç gün içinde resim daha net görülecektir. Diğer bölümü daha somut, güncel ve pratik sorular. Paramızı ne yapalım? Dövize gecelim mi? Dövizi bankadan çekelim mi? Devlet mevduatlara el koyar mı? Tasarrufumuzu yurt dışına yollayalım mı? Bu konularda tavsiyede bulunmak hatalıdır. Zaten iktisatçıların yatırım danışmanlığında başarılı olduğunu söylemek de mümkün değildir. Olsa olsa alınacak kararların anlam ve sonuçlarını netleştirmek söz konusudur.

Girilen bahis nedir?
Hiçbir birikim kendiliğinden oluşmaz, insanlar yemelerinden içmelerinden, üstlerinden başlarından keserek tasarruf yaparlar. Bu fedakârlığa neden ihtiyaç duyarlar? Amaçlan geleceklerini emniyete almaktır.

O nedenle herkesin malı kıymetlidir. "Mal canın yongasıdır" derler, insan malını korumak ister. Başına birşeyler gelmesini, yarınla ilgili parasal güvencelerini kaybetmeyi istemez. Haklıdır. Tümü ile TL'de bir portföy varsayalım. İçinde yatırım fonları, TL mevduatı ve repo olabilir. En güvenli opsiyon nedir? Önce bunlar dövize çevrilir. Sonra da döviz yurt dışına yollanır. O andan itibaren tasarruf güvencededir. Türkiye'ye ne olduğu sahibini ilgilendirmez.

Hakikaten ilgilendirmez mi? Verilen kararın mantıki sonuçlarını düşünelim. Tasarrufçu neye bahse girdi? Türkiye'nin şu ya da bu şekilde batacağına bahse girdi. Türkiye batarsa kârlı çıkacağı, en azından zarar etmeyeceği bir yol seçti. Ya Türkiye batmazsa? O takdirde tasarrufçu zararlı çıkacak. Türkiye'de TL'nin getirişi yurt dışında dövizin getirisinden çok daha yüksek. Türkiye bu krizi atlatırsa TL'de kalanlar kazanacak, dövize gidenler kaybedecek.

Ahlâki bir sorun
Çok zor bir karar olduğunu kabul ediyorum. İki ucu pis bir değnek gibi. Bir tarafta yılların birikimi tasarrufların kaybolması riski var. Onları korumak için ise Türkiye'nin felâketi üstüne bahse girmek gerekiyor. Böyle vazedilince, aslında mali ya da ticari bir sorunla karşı karşıya olmadığımız ortaya çıkmaktadır. Sorun ahlâkidir. Ahlaken Türkiye'nin kaybı üstüne bahse girmeyi kendimize yediriyor muyuz? Ahlâk ve vatanseverlik anlayışımız buna izin veriyor mu?

TL'de kalmak Türkiye'nin bu badireyi de atlatacağına bahse girmektir. Ahlâki değerlerini korumak için maddi çıkarlarını riske atmayı kabul etmektir. Bu çok zor gününde kararlılıkla Türkiye'nin yanında saf tutmaktır. Ben böyle düşünüyorum. Tam tersini düşünenler olduğunu da biliyorum.