Asaf Savaş Akat

Asaf Savaş Akat

akatas@bilgi.edu.tr

Sıfır enflasyona doğru

Köşe yazarlığına 1994 ilkbahar

Haberin Devamı

Köşe yazarlığına 1994 ilkbaharında başladım. "Sıfır Enflasyon İstiyorum" başlıklı yazım 19 Haziran 1994'te yayınlandı. O tarihten itibaren çok önemsediğim bu temayı sık sık tekrarladım.

Bence 90'lı yıllarda Türkiye ekonomisinin bir numaralı sorunu yüksek enflasyondu. TL'yi "dandik para" haline getirdi. Tasarruflarını enflasyona karşı koruma çabası ise vatandaşı dövize yöneltti.

Enflasyon ve dolarizasyon ekonominin kırılganlığını artırdı. AİDS virüsünün vücutta yaptığına benzer şekilde bağışıklık sistemini çökertti ("AİDS Nasıl Öldürüyor? -17/9/1995). 1998 sonrasında yaşanan krizleri hazırladı.

Bu nedenle enflasyonu düşürecek bütün politikaları destekledim. Yüksek enflasyonun Türkiye için bir kader olduğunu hiçbir zaman düşünmedim. Türkiye'nin, başka ülkeler gibi enflasyonu kolayca düşürebileceğine daima inandım.

Ocak-Şubat enflasyonu
Perşembe günü Şubat enflasyon verileri açıklandı. Tüketici (TÜFE) ve üretici (ÜFE) fiyat endeksleri sırası ile yüzde 0.02 ve yüzde 0.11 yükselmiş. Böylece yıllık fiyat artışı aynı sıra ile yüzde 8.7 ve yüzde 10.6 oldu.

Piyasa ikisini de daha yüksek bekliyordu. Benim tahminlerim ise piyasanın altında idi. Ama gerçekleşmenin üstünde kaldı. Özetle Şubat'ta enflasyonun olumlu bir sürpriz yaptığını söyleyebiliriz.

Üstelik, Ocak enflasyonu da düşük çıkmıştı. Dolayısı ile iki aylık birikimli Ocak-Şubat enflasyonu TÜFE'de yüzde 0.6'da çıkıyor. ÜFE'de ise yılın ilk iki ayında fiyatlar yüzde 0.3 düşüyor.

Hemen eski sayılara döndüm. 1995-2004 arasında yılın ilk iki ayında gerçekleşen enflasyonun yıl sonu enflasyonuna oranını hesapladım. ÜFE ve TEFE farklı endeksler olduğu için onları bir kenera bıraktım. TÜFE'de yüzde 16.6 buldum.

Ne demek? Son 10 yılda yıllık enflasyonun yüzde 16.6'sı ilk iki ayda gerçekleşmiş. Zaten tam altıda bir ediyor. Aynı oranı 2005'e uyguluyoruz. Yıl sonu enflasyonu yüzde 3.4 çıkıyor.

10 yıl ortalaması yerine bu yıla daha çok benzemesi gereken 2004'e bakıyoruz. TÜFE'de Ocak-Şubat artışı yüzde 1.2 iken yıl sonu yüzde 9.4 olmuş. Oranı yüzde 12.6 çıkıyor. Onu kullanınca da 2005 yıl sonu enflasyonu yüzde 4.5 bulunuyor.

Yıl sonu tahminleri
2005 enflasyon tahminimi yılın ilk yazısında (2/1/2005), Aralık verileri açıklanmadan verdim. Hükümetin TÜFE hedefi yüzde 8'di. Ben yüzde 7'nin altı dedim. Nokta tahmin isteyenler için yüzde 6.9'u telaffuz ettim."

Ocak'ta veriler üstünde çalışma zamanım oldu. Ciddi revizyon gereği duydum. 13 Ocak'ta Sermaye Piyasası Kurulu için yaptığım sunumda yıl sonu TÜFE artışını yüzde 5'in altına çektim. Nokta tahmin olarak (sıkı durun) yüzde 4.7 verdim.

Doğrusu Şubat sayılan biraz tedirgin etti. Ya daha aşağı inerse? Geçmişte de oldu. Herkes beni iyimser zannediyordu. Halbuki aslında ben de karamsarmışım!

DİĞER YENİ YAZILAR