Ekonomi ile birlikte bizim önceliklerimiz de değişiyor. Yakın geçmişte her ay değerlendirdiğimiz bazı göstergelere şimdi üç aylık bakıyoruz. Ancak özel durumlarda dönem içinde ele alıyoruz. Enflasyon, dış denge ve kamu borcunu örnek verebiliriz.

Başka verilerde tersi oldu. Eskiden üç aylık ve daha uzun aralıklarla incelerdik. Şimdi her ay ayrıntılarına girme ihtiyacını hissediyoruz. Bunlar içinde benim en önemsediğim istihdam ve işsizlik verileridir.

Veri derlenme ve yayınlanmasındaki olumlu gelişmeyi de belirtmek gerekiyor. İstihdam verileri 2000 öncesinde altı aylık, 2004'e kadar üç aylık yayınlanıyordu. 2005'den bu yana aylık açıklanıyor.

Her fırsatta işsizliğin Türkiye ekonomisinin bir numaralı sorunu olduğunu hatırlatıyorum. Yeterli istihdam yaratmayan ekonomik büyümenin siyasi ve toplumsal açıdan da sürdürülemez olduğunu özellikle vurguluyorum.

İstihdamsız büyüme
Hanehalkı işgücü Araştırması Nisan sonuçlan TÜİK tarafından yayınlandı. Araştırma aylık yapılıyor. Ama üç aylık ortalama şeklinde açıklanıyor. Yani Nisan verisi Mart ve Mayıs aylarını da kapsıyor.

Tarihe dikkat etmek gerekiyor. Son mali türbülansın başlangıcı Mayıs ortasıdır. Kur-faiz-borsa üçgeninin istihdama etkisi gecikmelidir. Dolayısı ile Nisan verileri "saadet zincirinin" güzel günlerini yansıtıyor. Önümüzdeki aydan itibaren durum değişecek.

"Yüksek faiz-düşük kur" politikası istihdamı çok olumsuz etkiledi. İç talep balonunun oluşturduğu konjonktürü "İstihdamsız büyüme" diye niteledik. Aşın değerli kurun iç talepteki patlamanın istihdama yansımasını engellediğini söyledik.

Daha önceki aylarda saptadığımız eğilim Nisan itibariyle sürüyor. 2005'in aynı ayı ile karşılaştırıyoruz. Nüfus l milyon kişi, 15 artı yaş nüfusu 957 bin kişi, istihdam 179 bin kişi artıyor. İşsizler 3 bin kişi azalıyor.

Resim çok nettir. Hızlı büyüme ve rekor dış açığa rağmen ekonomi neticede sadece 179 bin kişiye istihdam sağlayabilmiştir.

Dış açık ve istihdam
Mayıs sonu itibariyle yıllık cari işlemler açığı 28.7 milyar dolara ulaştı. İlle bir ekonomik manüğa tekabül etmiyor ama basit bir hesapla dış açıkla istihdam artışı arasında ilişki kurabiliriz.

Oniki aylık dönemin 28.7 milyar dolar cari açığın aynı dönemin 179 bin kişi ek istihdamına bölelim. İstihdam edilen yeni kişi başına 160 bin dolar dış açık hesaplıyoruz.

2003 sonrasında uygulanan yanlış para politikasının ekonomiyi nasıl sıkıntıya soktuğu görülüyor. Bir kişiye istihdam yaratırken 160 bin dolar dış açık veren bir ekonominin ciddi sorunları olduğunu başka hiç bir şey bilmeden söyleyebiliriz.