Asaf Savaş Akat

Asaf Savaş Akat

akatas@bilgi.edu.tr

Kanunların ruhu

YSK kararını açıkladı. Yargıta

Haberin Devamı

YSK kararını açıkladı. Yargıtay'ın DEHAP'ı mahkûm etmesi 3 Kasım seçim sonuçlarını etkilemedi. Doğallıkla kamuoyunda bu konu bir süre daha tartışılacaktır. Ben de, pazar günü çıkan yazımda sözünü ettiğim, hukuk sisteminin demokratik mekanizmaları düzenlemesine biraz daha ayrıntılı bakmak istiyorum.

Hukuk özünde Kristof Kolomb'un yumurtasına benzer. Çok basit ama çok karmaşıktır. Basit kısmı hukukun özü ya da ruhudur. Kanun koyucu tarafından belirlenir. Karmaşıklığı şekle bağlı olmasıdır. Hukukçular tarafından tefsir edilir ve uygulanır. Meşhur özdeyiş özellikle hukuk için geçerlidir. Hukuk, hukukçulara bırakılamayacak kadar önemli ve ciddi bir iştir.

Seçime girme hakkı
Seçim için seçenler ve seçilmek isteyenler gerekir. Şu ya da bu şekilde kimlerin seçmen ve kimlerin ve nasıl aday olabileceği bir sisteme bağlanmadan seçim yapılamaz. Kargaşa çıkar. O nedenle seçmen ve aday olma hakkı her yerde kamu otoritesi tarafından belirlenir.

Seçmeni bir an unutalım. Adaylığa yoğunlaşalım. Kamu gücünü kullanacakların seçimle belirlenmesi benzer amaçlar güden vatandaşların bir araya gelerek siyasi parti şeklinde örgütlenmelerine yol açmıştır. Çünkü parti seçmenin adaylar arasında tercih yapmasını kolaylaştırır. Siyasi parti gücünü seçimde aday çıkartabilmekten alır.

Toplum olarak karşımızdaki sorun açıktır. Bir örgüte ne zaman parti diyeceğiz ve seçimlerde aday gösterme hakkını tanıyacağız? Ben partiyim diyen herkes seçime katılmalı mı? Yoksa partilerden seçmen nezdinde de mevcudiyetlerini gösteren kanıtlar isteyelim mi?

Sağduyu ikinci yolun seçilmesini gerektirir. Demokrasilerde siyasi partiler ancak bazı koşulları tatmin ettikleri takdirde seçimde aday gösterebilirler. Türkiye'de idari birimlerin (il, ilçe, belde) tanımlanmış çoğunluğunda örgütlenmiş olmak partinin toplumda varlık kanıti kabul edilmiştir.

DEHAP'ın durumu
Kanun koyucu DEHAP'tan idari birimlerin çoğunluğunda örgütlendiğini kanıtlamasını istiyor? Neden? Çünkü parti daha önce bir seçime girmemiş. Toplum nezdinde siyaseten var olup olmadığı meçhul. Seçimleri fuzuli yere işgal ermesi ihtimali var.

Devam edelim. DEHAP seçim öncesi gerekli belgeleri getiriyor. Seçime girme hakkını alıyor. Belgelerin sahte olduğu seçim süreci işlemeye başladıktan sonra anlaşıldığı için DEHAP seçime giriyor. 2 milyon seçmen partiye oy atıyor.

Aldığı oyun yüksekliği, DEHAP'ın seçime girme hakkına fiilen sahip olduğu anlamına geliyor. Kanunun ruhu böyle diyor. Çünkü seçim sonucu, kanun koyucunun örgütlenmeye getirdiği kısıtlamanın DEHAP için söz konusu olmadığını kanıtlıyor. Partinin oy pusulasında gereksiz kalabalık yaratmadığı ortaya çıkıyor.

Hukuk açısından belge sahtekârlığı suç mu? Kesinlikle suç ve cezalandırılması gerekiyor. Bu durum seçim takvimi işlemeden saptanmış olsa parti seçime girebilir mi? Hayır giremez. Ama seçime girdikten sonra durum değişiyor. Seçime katılma hakkına sahip olduğunu aldığı oylarla kanıtlamış oluyor.

Şekil koşulları kanunun ruhu ile çelişince ne yapacağız? Ben vatandaş olarak kanunların ruhuna öncelik verilmesini doğru buluyorum. Bu nedenle YSK'nın kararını tasvip ediyorum. Şekil şartlarında eksiklik tezi ile seçim sonuçlarına müdahale kanunlann ruhunu ve toplumun vicdanını zedelerdi diyorum.

DİĞER YENİ YAZILAR