Borcun çevrilmesi hakkındaki korkular TL reel faizlerinin inanılmaz düzeylerde seyretmesine rağmen vatandaşın dövizde ısrar etmesinin temel nedenlerinden biri olarak duruyor. Hatta bir süre TL faizinin yükselmesi döviz talebini artırıcı etki bile yaptı.
Son büyük korku Mart 2003'de yaşandı. Tezkerenin Meclis'te yeterli çoğunluğu sağlayamaması küçük çapta bir panik yarattı. Derhal raflardan felâket senaryoları indirildi. Kamu borcunun geri ödenemez düzeylere tırmanacağı iddia edildi.

Okuyuculanm benim farklı düşündüğümü biliyor. Artık alıştığım "iyimser" suçlamalarına aldırmadan kamu borcunda bir tehlike görmediğimi yazdım. Faiz-dışı fazla hedefi tutturulduğu sürece borcun reel olarak sabit kalacağını öngördüm.

Reel borç azalıyor
Mayıs ayı sonu itibarıyla kamu borcu verileri Hazine tarafından internette yayınlandı ( www.hazine.gov.tr ). Hazine borç istatistiklerini üç ayrı dosyada topluyor. İç borç, dış borç ve toplam borç. Dış ve toplam borcu dolarla, iç borcu ise TL ve dolarla gösteriyor.

Temel büyüklükleri gazetedeki tabloda verdim. Üst yanda borç TL cinsinden, alt yarıda ise dolarla ifade ediliyor, ilk sütunda 2002 sonundaki borç miktarı yer alıyor, ikinci sütunda Mayıs sonu borç durumu var. Üçüncü sütun değişimi hesaplıyor.

TL kısmında reel değişimi Ocak-Mayıs arasında yüzde 12,2 artan tüketici enflasyonunu kullanarak buluyoruz. 2002 yıl sonu verisini bu sayı ile çarpıyoruz. Mayıs 2003 verisini bu şekilde bulunan sayıya bölüyoruz. Borç enflasyondan hızlı büyümüşse reel değişim pozitif oluyor. Yok, borç artışı enflasyonun altında kalmışsa değişim negatif çıkıyor.

Ne görüyoruz? Toplam TL borçta yılın ilk beş ayında yüzde 9,7 reel artış olmuş. Buna karşılık toplam döviz borcu reel yüzde 15 azalmış. Döviz ve TL toplam kamu borcu ise reel olarak yüzde 4,6 düşmüş.

Düşüşü temin eden doların yılbaşından mayısa yüzde 22,6 gerilemesidir. Dolar düştükçe döviz borçları Hazine'nin lehine çalışmaktadır.

Dolarla borç artıyor
Gazetedeki tablonun alt kısmı borcu dolar cinsinden gösteriyor. Doların TL ve euro karşısında değer kaybı hem TL borcun hem de dövizle borcun dolar cinsinden artmasına neden oluyor. Neticede dolarla ölçünce toplam kamu borcu beş ayda yüzde 23,2 yükselmiş duruyor.

Dalgalı kur rejiminde milli gelir, kamu borcu, bütçe açığı vs. temel büyüklüklerin dolarla ölçülmesine her fırsatta karşı çıkıyoruz. Kendisi değişken bir ölçü birimi ile yapılan ölçümler daima yanlış çıkacaktır.