Mali piyasalar ve iş alemi 2005 sonrasında IMF ile yeni bir standby anlaşması imzalanması için hükümete baskı yapıyor. Son yazılarımızda bu talebi ameliyat masasına yatırdık.

Yeni standby talebinin kökeninde kaynak ihtiyacı olmadığını söyledik. Esas neden hükümete ve uygulayacağı politikalara güvensizliktir dedik. Bu görüşün açmazını anlattık. Türkiye'nin 2005 sonrasında yoluna IMF'siz devam etmesini savunduk.

Temel tezimi hatırlatmak istiyorum. Bence, şubat krizi toplumun ve siyasi sınıfın ekonomik ve siyasi istikrar ve hızlı büyüme için mali disiplinin ve yapısal reformların önemini kavramasını sağlamıştır. Dışsal zorlamaya gerek azalmıştır. İç dinamik güçlenmiştir.

Ancak, hükümet bu yeni durumu bir dizi bağlayıcı karar aracılığı ile toplum ve piyasalar nezdinde tescil etmelidir. Bu amaçla, biri maliye politikasına diğeri para politikasına yönelik iki öneri getirmek istiyorum.

İstikrarlı büyüme kanunu
Standby anlaşması hükümetin dışarıdan bir aktör tarafından disiplin altına alınmasını öngörüyor. Doğal alternatifi, hükümetin kendi kendisini iç hukuk yolu ile mali disipline bağlamasıdır.

ABD'de ve AB'de bu süreç çalışır. Maastricht kriterleri Türkiye için yararlı bir örnektir. Euro'ya geçiş öncesinde, Avrupa Para Birliğine üye ülkelerde bütçe açığının ve kamu borcunun milli gelire oranlarına tavan sınırlar getirilmiştir.

Türkiye bunu yapmalıdır. Yazın, en geç sonbaharda Meclisten bir kanun geçer. Bence "İstikrarlı Büyüme Kanunu" denebilir. Kanun 2005-2007 dönemi için yıl bazında net ve iyi tanımlanmış kamu maliyesi hedefleri koyar.

Esas hedef, bütçe ve toplam kamu kesimi faiz-dışı fazla miktarlarıdır. Bu konuda yeterince deneyim mevcuttur. Bence, faiz-dışı fazlaya ek olarak bütçe açığı hedefleri de olmalıdır. Örneğin 2007 için "denk bütçe" hedefi gerçekçi durmaktadır.

İlk tepkiyi öngörebiliyorum. Meclisin ileride bu hedefleri delmesi daima mümkündür. Doğrudur. Ne var ki, mali disiplin ancak yeni bir kanunla, yani davul zurna ile ilan ederek bozulabilecektir. Hükümet açısından çok risklidir.

Enflasyon hedeflemesi
Standby anlaşmasının diğer ayağı, para politikasının dış zorlama ile sıkılmasıdır. Alternatif para politikasında disiplin ve şeffaflığın hükümet tarafından tesisidir. Yöntemi de bilinmektedir. Uygulanan örtük enflasyon hedeflemesi miadını çoktan doldurmuştur. Formel enflasyon hedeflemesine geçme zamanı gelmiştir. 2005-2007 arası yıllık enflasyon hedefleri ve Merkez Bankası'nın yükümlülükleri aynı kanunla saptanır. Para politikasının "şeffaf hale getirilmesi ve müeyyidelerin açıklanması fevkalâde önemlidir.

Bu iki hayati adım Türkiye'ye kendi ayakları üstünde durma olanağını sağlayacaktır. Bu önemli konuya geri döneceğiz.