İkinci çeyrek milli geliri dün yayınlandı. Ayrıntılı tablo ve haberleri bugün gazetelerde yer alıyor. Böylece yılın ilk yarısında ekonominin genel gidişatı hakkındaki son ama en önemli bilgi açıklandı.

İlk çeyrek milli gelirini Temmuz ayı başında değerlendirdik. Mayıs ayı ortasında mali piyasaları vuran türbülans daha hafızalarda çok taze idi. Doğrusu ya, ikinci yarıda konjonktürün değişeceğini, hatta ikinci çeyreğin de etkileneceğini düşünüyorduk.

O nedenle ilk yarı verileri için “sadece tarihi ve akademik değeri vardır” dedik. Anlaşılan biraz erken hüküm vermişiz. Yaz aylarında özellikle iç talep öngörümüzden farklı seyretti. Dolayısı ile ikinci çeyrek verileri yeniden önem kazandı.

Hızlı büyümeye devam
İkinci çeyrek hakkında yaz aylarında gelen veriler iç talebin ve dolayısı ile büyümenin yüksek çıkacağı yönünde idi. En son sanayi üretimi açıklandı. Yani büyüme hızının yüzde 7’yi aşması bekleniyordu.

İkinci çeyrekte GSYİH ve GSMH’de büyüme sırası ile yüzde 7.5 ve yüzde 8.5 çıktı. Böylece ilk yarı büyümesi gene aynı sıra ile yüzde 7 ve yüzde 7.5’a ulaştı. İlk bakışta sevindirici bir haber gibi duruyor.

Ancak daha önceki analizlerimden tam tersine tedirgin edici bulduğum biliniyor. 2005 yıl sonunda “büyümenin kalitesi” üstüne uzun bir yazı hazırlamıştım. Bazen “eyvah, hızlı büyümüşüz!” denebileceğini anlatmıştım.

Yılbaşından bu yana ise mevcut konjonktürü iç talepte oluşan sürdürülemez bir balonun taşıdığını söylüyorum. Dev dış açıkla beslenen bu “saadet zincirinin” eninde sonunda kopacağını vurguluyorum. Mayıs ayı sonrasında koptuğunu bile düşündüm.

En azından ikinci çeyrek milli gelir verilerinde bu yönde bir işaret yok. Sayılar talep ve üretimin Mayıs türbülansına rağmen ikinci çeyrekte çok canlı seyrettiği anlamına geliyor.

Yüksek tüketime selam
İkinci çeyrekteki hızlı büyümenin gerisinde de iç talep artışı yatıyor. Toplam talebin takriben üçte ikisini oluşturan özel tüketim harcamaları yüzde 10.1 artmış. Altı aylık artış da yüzde 9.4 olmuş. Özel tüketim GSYİH’den 2.6 puan daha hızlı büyümüş. İkinci büyük harcama kalemi yatırımlarda ikinci çeyrek artış yüzde 10.9 olmuş. Özel kesim yatırımları ise yüzde 14.8 artmış. Yatırımlar bir önceki çeyreğe ve 2005’e oranla yavaşlamış.

Mal-hizmet ihracatında artış ikinci çeyrekte yüzde 4.3 ve ilk yarıda yüzde 3.9 çıkmış. İhracat hem tüketim hem de milli gelirden daha yavaş büyümüş. Ama mal-hizmet ithalatı ikinci çeyrekte yüzde 10 ve ilk yarıda yüzde 9.2 yani milli gelirden daha hızlı büyümüş.

2003 sonrasında uygulanan yanlış para politikasının ekonomiyi sıkıştırdığı “iç tüketim-dış açık sarmalını” toplumdan gizlemek her geçen gün zorlaşıyor. Söylüyorum.

Bu mızrak hiç bir çuvala sığmaz.