Bir soru: Son birkaç yılın en önemli ekonomik haberi nedir? Hiç tereddüt etmeden geçen ay yayınlanan 2004 ilk yarı büyüme verileri derim. Zaten sayılara meraklı olduğum biliniyor. Yeni sezona onlarla başlamak istiyorum.

Bu yıl Türkiye ekonomisi kimsenin hayal bile edemediği bir performans gösteriyor. En iyimserleri bile mahçup ediyor. Geçmiş eğilimlerinden çok farklı davranıyor.

Bu konjonktür Irak savaşının sona erdiği 2003 ortasında devreye girdi. 2002'nin başında ilk işaretler gelmişti. Yazın alınan erken seçim kararı ekonomiyi tekrar kötü dengeye taşıdı. Gereksiz yere bir yıl kaybedildi.

Kriz sonrasında sürekli bir "fazilet dairesinden" söz ettik. Güvenin tesisi ile birlikte ekonominin kalıcı bir iyi dengeye yöneleceğini iddia ettik. İnsanlar inanmakta zorlandı. Hala kabullenemeyenler olduğunu biliyoruz.

Rekor rekor üstüne
Yılın ikinci çeyreği Nisan-Haziran dönemine tekabül ediyor. Bu yıl ikinci çeyrekte milli gelir artışı tüm zamanların rekorlarını kıran bir tempoda gerçekleşti. Kısaca özetleyelim.

İkinci çeyrek Gayrisafi Yurtiçi Hasıla - GSYİH - büyüme hızı yüzde 13.5 oldu. Mevcut milli gelir serisi 1987 yılına gidiyor. Bu sayı serinin en yüksek büyüme hızıdır. Bundan önce iki kere GSMH'da büyüme bu düzeye gelmiştir. Ama çok farklı koşullarda.

1990'ın ikinci çeyreğinde GSYİH yüzde 13.3 büyümüş. Ama bir önceki yıl yüzde 1.7 küçüldükten sonra. 1995'in ikinci çeyreğinde yüzde 13.5 büyümüş. Gene bir önceki yıl yüzde 7.8 küçüldüğü için. Halbuki geçen yıl ikinci çeyrekte yüzde 3.9 büyüme var.

Aynı durum Gayrisafi Milli Hasıla - GSMH - için de geçerli. Bu yıl büyüme yüzde 14.4 geçen yılın yüzde 3.6 büyümesinin üstüne geliyor. 1990 ve 1995'te bir önceki yılın eksi büyümeleri ile ancak bu düzey tutturuluyor.

Yılın ilk yarısı için büyüme hızı gene rekor kırıyor. GSYlH'da büyüme hızı yüzde 12.9, geçen yılın yüzde 5.8'lik büyümesinin üstüne geliyor. 1990'ın ilk yarısında yüzde 12.1 büyüme ise bir önceki yılın yüzde 2 küçülmesini izliyor.

Yılın ilk yarısında GSMH'de büyüme hızı yüzde 13.5 geçen yılın yüzde 5.3'lük artışına ekleniyor. 1990'un ilk yarısındaki yüzde 13.5 büyüme ise bir önceki yılın yüzde 1.1 küçülmesini takip etmişti.

Rekorlar devam edecek
Ekonomiyi süper tankerlere benzetebiliriz. Harekete geçirmek zaman alır. Ama hareket ettikten sonra durdurmak da o ölçüde zordur. Üstelik şu anda ekonomide yavaşlamaya yol açabilecek bir neden de ortalıkta görülmüyor.

Yavaş yavaş 2004 yılında büyümenin tarihi bir rekor kırmasına alıştırmak gerekiyor. Bütün işaretler o yönde geliyor. Yılbaşına yüzde 5'in altında başlayan büyüme tahminleri giderek yüzde 9'lara 10'lara yükseldi bile.

Önümüzdeki yazılarda milli gelir verilerinin ayrıntılarına gireceğiz.