Geçen yazıda ocak-haziran dönemi dış ticaret verilerini ele aldık. Ne var ki, küçük bir sorunla karşılaştık. Maalesef yazının sonunda tablo yoktu.

Bilgisayarın bir cilvesi gibi duruyor. Makinelere çok güvenmemek gerekiyor. Neyse, okuyucularımdan özür dilerim. Salı günü Merkez Bankası haziran sonu itibariyle ödemeler dengesi verilerini yayınladı. Önümüzdeki birkaç yazıyı bu konuya ayıracağız. O açıdan dış ticaret tablosunun güme gitmesine gönlüm razı olmadı. Kısa bir özet eşliğinde yayınlıyorum.

Karşılaştırma yaparken birkaç unsur önem kazanıyor. Biri seçilen para birimidir. Türkiye dış ticaretini ve ödemeler dengesini dolar cinsinden hesaplıyor. Halbuki dış ilişkilerinde euro çok hakim. Üstelik dolar/euro paritesinde büyük dalgalanmalar oluyor. Bu nedenle tabloyu euro cinsinden yapıyoruz.

2004'ü 2000'le karşılaştırmayı tercih ettik. Üçüncüsü, seçilen ölçülerdir. İhracat, ithalat ve dış ticaret açığında değişme hızları en bilinen performans ölçüleridir. Son sütunda gösteriliyor.Ayrıca ihracatın ithalatı karşılama oranını önemsiyoruz.

Nispi gelişmeleri en iyi bu oran yansıtmaktadır. Tüm dış ticaret için, AB ile ticaret için ve AB-dışı ülkelerle ticaret için ayrı ayrı hesaplıyoruz.

İhracat başarılı
Hem AB ülkeleri hem de AB-dışı ülkeler için 2000'den 2004'e ihracat artışı ithalat artışından daha büyüktür. Dolayısı ile ihracatın ithalatı karşılama oranı da yükselmiştir.

Toplam dış ticaret açığı 1,5 milyar euro (yüzde 13) artmıştır. Ancak, bölgeler arasında dağılımı farklıdır. AB ile dış ticaret açığı 0,8 milyar euro küçülmüş, AB-dışı ile 3,4 milyar euro artmıştır. Bu eğilimlerin yıl sonunda daha da belirgin hale geleceğini düşünüyoruz.