Dışarıdan bakan biri için Türkiye ekonomisinin bugününü dününden ayırdeden en temel fark nedir? Mali göstergelerde istikrarın sağlanmasıdır. Geçmiş yıllarda yaşanan büyük dalgalanma ve çalkantıların ortadan kaybolmasıdır.

Bu gerçeği en karamsarlar bile kabul ediyor. Elbette istikrarın nedeni ve geleceği konusunda farklı hipotezlere rastlanıyor. Örneğin istikran olumlu dış mali konjonktür sonucu gelen sıcak para açıklayanlar gelecekte yeni bir çalkantı ihtimalini yüksek görüyor.

Ben önceliği iktisat politikalarına veriyorum. Bunlardan birini, maliye politikasını özellikle vurguluyorum. İstikrarın temel nedeni hükümetin bütçe disiplinine kararlı şekilde uymasıdır diyorum. 2005 yılı ilk yansı için bütçe gerçekleşmesi yayınlandı. Sayılar, değerlenen TEye ve büyüyen dış açığa rağmen mali göstergelerdeki istikrarı açıklıyor.

Bütçe disiplini sürüyor
Aşağıdaki tabloda 2004 ve 2005 yılları için Ocak-Haziran dönemi bütçe gerçekleşmeleri karşılaştırılıyor. İlk iki sütun cari (fiili) sayılan veriyor. Sonraki iki sütunda enflasyon etkisi temizleniyor. Reel bütçe büyüklükleri Haziran 2005 fiyatları ile ifade ediliyor. Son sütunda reel değişim gösteriliyor.

Bütçe gelirleri reel olarak yüzde 15 artıyor. Alt kategorilere bakıyoruz. Vergi gelirleri yüzde 14, vergi-dışı gelirler yüzde 21 yükselmiş.
Gelirlerdeki bu güçlü artiş hükümetin vergileme konusunda rehavete kapılmadığını gösteriyor.

Faiz-dışı harcamalar reel olarak yüzde 12 artıyor. Bu oran hem bütçe gelirlerindeki hem de vergi gelirlerindeki artışın altında kalıyor. Doğal olarak, gelir artişı harcama artışının üstünde seyredince faiz-dışı fazla da yüzde 21 büyüyor.

En büyük tasarruf faiz harcamalarında gerçekleşiyor. Nominal sayılarla başlayalım. Geçen yılın ilk yansında 30 milyar YTL olar faiz harcamaları bu yıl yüzde 21 azalarak 23 milyar YTLye iniyor. Faiz harcamalarındaki reel düşüş yüzde 26'ya çıkıyor. Faiz-dışı fazla artarken faiz harcamalan azalırsa ne olur? Bütçe açığında büyük bir düşüş gerçekleşir. Öyle oluyor. Geçen yılın ilk yansında 15 milyar YTL olan bütçe açığı bu yıl 4 milyar YTL'ye iniyor. Reel daralma yüzde 75'e ulaşıyor.

Kamu açığı uzatmaları oynuyor
Gelinen nokta ile ilgili iki küçük gözlem yapmak istiyorum. 2004'ün ilk yarısında bütçe açığının dönem milli gelirine oranı yüzde 8,3 idi. 2005'te bu oranın yüzde 1,9'a gerilediğini hesaplıyoruz. Yanlış okumadınız. İlk yarı bütçe açığı milli gelirin yüzde 2'sine ancak ulaşıyor.

Bütçe dışındaki kamu kesimini de kapsayan "Konsolide Kamu Dengesi" verileri bir ay gecikme ile yayınlanıyor. Elimizde Ocak -Mayıs dönemi sonuçlan var. Beş aylık kamu genel dengesi 1.6 milyar YTL fazla veriyor. Haziran sonunda fazla çıkacağı kesindir. Yani kamu kesimi ilk yarıda açık vermedi. İşte, ekonomide bir dönemi kapatan ve yenisi başlatan esas gelişme budur.