2006 ilk çeyrek milli gelir verileri TÜİK tarafından Cuma günü açıklandı. Dün gazetelerde ayrıntıları vardı. Milli gelir ve büyümeye özel önem atfettiğim biliniyor. İlk çeyrekten bugüne konjonktürün altüst olmasına rağmen konunun ayrıntılarına gireceğim.

Konjonktür analizi açısından ilk çeyrek milli geliri çok az bilgi taşıyor. Daha çok "tarihi" ve "akademik" değeri var. Çünkü artık patlamış bir iç talep balonunun son çeyreğine tekabül ediyor.

Mayıs'ta uluslararası piyasalarda başlayan türbülans bombanın fitilini ateşledi. "Saadet zincirini" zaten kopardı. İkinci çeyreğe etkisi kısıtlı olacaktır. Ama üçüncü çeyrekten itibaren farklı bir konjonktürün devreye gireceği biliniyor. Bu arada, büyümeyi "beklenenin üstünde" bulanları garipsiyorum. Talep enflasyonun geri döndüğü ve dış açığın tarihi rekorlar kırdığı bir dönemde doğallıkla milli gelir de hızlı büyür. Büyümenin biraz düşük kaldığı bile söylenebilir.

Eyvah, hızlı büyümüşüz!
2005'in üçüncü çeyrek büyümesi açıklanınca bu başlığı atmıştım (17 Aralık 2005). Geri planı kısaca özetlemek istiyorum. Yazın kapsamlı bir konjonktür analizi yaptım. 2003 sonrasında uygulanan yanlış para politikasının ekonomiyi sıkıştırdığı açmazları birer birer anlattım.

En olumlu senaryo ekonominin bir an önce kendiliğinden yavaşlaması olurdu. Her zamanki iyimserliğimle onu bekledim. En olumsuz hal ise bir iç talep balonun şişmesiydi. Sonbahardan itibaren bu yönde işaretler artmaya başladı. Ama sonu felaketle bitecek bu durumu bir türlü kabullenemedim.

Yayınlanan veriler tereddüte yer bırakmadı. İç talepte büyük bir balon oluşmuştu. Bu hikayenin çok tatsız biteceğini öngörmek için kahin olmak gerekmiyordu. İç talep balonunun patlarken vereceği zarar her geçen gün artacaktı. Eyvah, dedim, hızlı büyümüşüz.

Konjonktüre "sanayisiz, ihracatsız, istihdamsız ama enflasyonist büyüme" adını verdim. Tüm sorumluluğun 2003 sonrasında uygulanan yanlış para politikalarında olduğunu her fırsatta vurguladım.

Düşük büyümeye doğru
Bundan sonra yüzde 5'in üstünde büyüme hızları bile hayaldir. Daha açık olalım. 2006'nın ikinci yarısı ve 2007'nin ilk yarısında büyüme hızı düşük seyredecektir. En az iki çeyrek büyüme eksi çıkar. Yazdan yaza yıllık büyüme hızı bile eksiye geçebilir.

Daha ayrıntılı tahmin için şu anda elde yeterli bilgi yok. Sanırım yaz içinde önümüzü daha net görebilecek noktaya geliriz. Önümüzdeki günlerde ilk çeyrek verilerinin ilginç yanlarına ayrıca bakacağız.