Yılın son yazılarında geçmiş yılı değerlendiriyoruz. Sıra Türkiye ekonomisine geldi. Sonucu baştan söyleyelim: 2004 Türkiye ekonomisi için olağanüstü bir başarı yılıdır. Sanırım Türkiye'nin son 20, 30 hatta belki 40 yılın en iyi performanslarından birini tutturduğunu kolayca söyleyebiliriz.

Üstelik, siyaseten de 2004 çok iyi geçti. İstikrar sürdü. Hükümette bakan bile değişmedi. Kıbrıs konusunda tarihi bir adım atıldı. Zorlu pazarlıklar sonucu da olsa AB'den üyelik müzakereleri için tarih alındı. Bu gelişmeler ne ölçüde bekleniyordu? Sorunun cevabını, yılbaşında yapılan tahminleri gerçekleşme ile karşılaştırarak vermeye çalışacağız.

Tahminler karamsar kaldı
Her yılın ilk yazılarında temel ekonomik büyüklükler için tahminlerimi açıklıyorum. Yıl sonunda fiili duruma bakıyorum. Böylece kendime not verme olanağım oluyor. Gazetedeki köşemde yayımlanan tablonun ilk sütununda bunlar yer alıyor.

Bu yıl kapsamı biraz genişlettim. İki tahmin anketini de ekledim. İkinci sütunda Merkez Bankası'nın ayda iki kez yaptığı beklenti anketinin Ocak 2004 sonuçları var. Eastern Europe Consensus Forecasts'ın 19 Ocak 2004 tarihli tahminleri üçüncü sütunda. Son sütun ise bugün itibariyle 2004 veri ve tahminlerini yansıtıyor.

Tüketim, yatırımlar, milli gelir, enflasyon ve dış ticaret tahminlerinde ben anketlerden daha iyimserim. Ama gerçekleşme beni bile karamsar kılıyor. Dolayısı ile anketlere yansıyan beklentilerin aşırı karamsar oldukları anlaşılıyor.

Milli gelirde beklenen büyüme anketlerde yüzde 5'in altında. Ben yüzde 6 civan diyorum. Yüzde 8 -9 çıkacak. Enflasyon anketlerde yüzde 13'ün üstünde. Ben yüzde 12 diyorum. Yüzde 10 çıkacak. Yıl sonu dolar kurunu herkesin 1,6 milyon TL tahmin ettiğine dikkatinizi çekerim. Tek tersi durum cari işlemler dengesinde yaşanıyor. En iyimser tahmin benimki: 5 milyar dolar açık. Anketler de iyimser: 8 milyar dolar açık. Gerçekleşen açık herhalde 14 milyar dolar civarında olacak.

Bir çelişki, bir raslantı
İlginç bir gözlem yapalım. Merkez Bankası gecelik faizi doğru tahmin ediliyor (yüzde 18). Buna göre piyasa para politikasını doğru analiz ediyor. Halbuki piyasa enflasyon tahmininde çok yanılıyor. Ortada ciddi bir çelişki var. Son olarak parite tahminine değinelim. 2004 için ortalama euro/dolar paritesini 1,21 tahmin etmişim. Ortalama parite 1,24 civannda gerçekleşti. Bu kadar yakın çıkması bence tamamen raslantıdır. Sayıları gördük. Bir sonraki yazıda nitel değerlendirmesini yapacağız.