Cevap tahmin ettiğim gibi çıktı. Birincisi, yaz mevsimi ile birlikte sebze meyvenin ucuzlaması, ikincisi döviz kurlarının gerilemiş olması kastediliyordu. Bir süre sonra sebze meyve tekrar pahalılanıp döviz yükselince enflasyon da kıpırdayacaktı.

Bu görüşün kamuoyunda yaygın olduğunu sanıyorum. Vatandaş Türkiye'de enflasyonun kalıcı şekilde inebileceğine bir türlü inanamıyor. Gerilemenin geçici kalacağını, yani bir süre sonra enflasyonun tekrar yükseleceğini düşünüyor.

Mevsimlik etkiden arındırma
Bir zaman aralığı için hesaplanan ve yayınlanan verilere zaman serileri deniyor. Zaman aralığı kısaldıkça, mevsimlik etkinin önemi artıyor.

Aylık ve üç aylık veriler mutlaka yılın o dönemine özel bazı koşulların etkisini taşıyor.

Bu sorunu çözmek için istatistikçiler çeşitli yöntemler geliştiriyor. Bilgisayar bunların daha da mükemmel hale getirilmesine olanak sağladı. Şu sıralar X-12 ve Tramo-Seats adlı iki yeni yöntem tercih ediliyor. Merkez Bankası ikincisini, ben ilkini tercih ediyorum. Zaten aradaki fark ihmal edilebilir düzeyde.

TÜFE ile başlayalım. Mevsimlik etkiden arındırılmış tüketici enflasyonu ocakta yüzde 2,1'den martta yüzde 3'e yükseliyor. Nisanda yüzde 1,7'ye düşüyor, mayısta yüzde 2,0'ye çıkıyor, haziranda ise yüzde 1.4'e düşüyor. Görüldüğü gibi, mevsimlik etki düzeltildikten sonra da son üç ayda enflasyonda çok net bir gerileme var.

TEFE'de durum daha da belirgin hale geliyor. Mevsimlik etkiden arındırılmış toptan eşya enflasyonu ocakta 1990'lan hatırlatan bir düzeye, yüzde 4,9'a tırmanmış. Sonra gerilemiş ama şubatta yüzde 2,9'a düşmüş ve martta yüzde 2,3 gibi yüksek seyretmiş. Nisanda büyük bir düşüş başlamış: Nisan yüzde 0,7, mayıs yüzde O ve haziran yüzde - 0,6 çıkmış.

Aynı net eğilimi çekirdek enflasyon diye nitelenen Özel İmalat Sanayi (ÖİS) endeksinde de görüyoruz. Mevsimlik etkiden arındırılmış ÖİS ocakta yüzde 3,7 iken, nisanda yüzde 0,1'e, mayısta yüzde - 0,1'e ve haziranda yüzde - 0,3'e iniyor. .

Enflasyon eğilimi
İktisatçıların kullandığı bir başka ölçü daha var. Son üç ayın mevsimlik etkiden arındırılmış enflasyonu alınıyor. Enflasyonun aynı hızda bir yıl boyunca devam etmesi halinde ne olacağına bakılıyor. Böylece son üç aylık enflasyonun yıllandırılmış hali bulunuyor.

Ben buna "enflasyon eğilimi" diyorum. Çünkü yakın geçmiş itibarıyla enflasyonun hangi yıllık tempoda seyrettiğini gösteriyor. Dolayısı ile enflasyon analizinde önemli bir yer tutuyor.

Haziran itibanyla yıllandırılmış üç aylık enflasyon, TÜFE, TEFE ve ÖİS için sırası ile yüzde 0,7, yüzde 22,6 ve yüzde - 1,2 çıkıyor. Manzara çok açıktır. Döviz kurunun doğrudan etkilediği TEFE ve ÖİS'de enflasyon sıfırlanmış hatta eksiye geçmiştir. Kur etkisini az hisseden TÜFE bile yıl sonu hedefinin menziline girmiştir. Bence bu sayılar enflasyondaki düşüşün yapay ya da geçici olmadığına işaret etmektedir. Herkesin hesabını ona göre yapmasında yarar görüyorum.