Enflasyonun kamuoyunu ne kadar ilgilendirdiğini ölçmenin çeşitli yöntemleri olabilir. Enflasyonu analiz eden köşe yazısı sayısı bunlardan biridir. Kendi yazılarıma baktım. Yıllarca enflasyon verilerinin ayrıntılarına her ay girdiğimi gördüm.

2004'de aralar uzamaya başladı. Bu yıl ise sadece bir kez, Şubat enflasyonu açıklanınca ele aldım. 2005 TÜFE enflasyonu için yılbaşında verdiğim yüzde 6.9'luk tahmini düşürdüm. Altı ay geçtiğine göre kısa bir değerlendirme yapılabilir.

İki ay öncesini hatırlatalım. Merkez Bankası gecelik faizi sabit tuttu. Ben buna karşı çıktım. Uzun bir yazı dizisi sonunda tam tersini iddia ettim. "Ağır bir resesyon geliyor" dedim. Son iki ay verilerinin beni haklı çıkardığı kanısındayım.

Enflasyonun anlamı ve dolayısı ile ölçüsü tek değildir. Örneğin vatandaş açısından güncel yaşamda karşılaştığı fiyatların değişimi önemlidir. Muhatabı ortalama tüketim sepetinin alım maliyetini ölçen TÜFE'dir. Firmalar girdi maliyetlerinin seyrini önemser. Onların ihtiyacına ÜFE cevap verir.

Bu ikisinin dışında ayrıca enflasyonu para politikası açısından ölçmek gerekir.

Bu amaçla arz-talep dengesini yansıtmayan fiyat hareketleri temizlenir. Bir: vergi oranlarında değişimin yarattığı fiyat hareketleri atılır, iki: enerji ve devletin ürettiği mal-hizmet fiyatları dışarı alınır. Üç: mevsimlik ve geçici fiyat hareketleri çıkartılır.

Elde edilen enflasyon ölçüsüne "çekirdek enflasyon" deniyor. Yeni TÜFE serisinde DİE yedi ayrı endeks tanımlıyor. Mevsimlik ürünleri, enerjiyi, işlenmemiş gıda ürünlerini, alkollü içkileri ve tütün ürünleri ayırdediyor. Çeşitli bileşimlerini açıklıyor.

Yedi çekirdek enflasyon ölçüsünü tek tek ele almaya yerimiz yetmiyor. Zaten gerek de yok. Üçünün son aylardaki seyri ana eğilimin anlaşılması için yeterli olacaktır. Gene Tramo-Seats yöntemi ile mevsimlik etkileri temizliyoruz. Enerji hariç fiyatlarda (DİE sınıflamasında C) Haziran-Ağustos dönemi (üç aylık) mevsimlik etkiden arındırılmış artış yüzde 1.5 tutuyor. Yıllandırılmışı yüzde 6.5'e tekabül ediyor. Enerji, alkollü içkiler ve tütün ürünleri, fiyatları yönlendirilen diğer ürünler ve dolaylı vergiler hariç fiyatlarda üç aylık artış yüzde 1.3 tutuyor. Yıllandırılmışı yüzde 5.4'e geliyor. Son kategoriye işlenmemiş gıda ürünleri eklenince (DİE sınıflamasında G) en kapsamlı çekirdek enflasyon ölçüsüne ulaşıyoruz. Üç aylık artiş yüzde 1.1 tutuyor. Yıllandınlmışı yüzde 4.6'ya geliyor. Manzara açıktır. Çekirdek enflasyon 2006 enflasyon hedefinin altına şimdiden gerilemiştir. Talep yetersizliği enflasyon sayılarına yansımaya başlamıştır.