Bu yaz tablo ve grafik kullanmaktan kaçındım. Amacım sıcak günlerde okuyucularımı yormamaktı. Küçük bir bedeli oldu. Yayınlanan verilerin ayrıntısına giremedik. Derken yazılara iki hafta ara verdim. Konular birikti.

Bir bölüm veri ikinci yarıya ait. Mayıs türbülansı sonrasında konjonktürün seyri açısından önem taşıyor. Temmuz ayı bütçe, kamu borcu, dış ticaret ve sanayi üretimi yayınlandı. Ödemeler dengesi herhalde hafta başında açıklanır.

Diğerleri ilk yarıdan kalma. İlk çeyrek net kamu borcu ve ikinci çeyrek sanayi üretimi yayınlandı. Yarın ikinci çeyrek milli gelir ve büyüme sayıları çıkacak. Sanırım bir süre bunlara yoğunlaşmak gerekecek.

Enflasyonun yakın geçmişi
Geçen yazımda enflasyonu okuma sorunlarına değinmiştim. Fiyat endekslerinde kısa dönemde gözlemcileri yanıltabilen dalgalar sık sık oluşur. “Tek çiçekle bahar olmaz” ilkesini daima akılda tutmak gerekir.

Ben bu amaçla nisbeten basit bir yöntem kullanıyorum. Birincisi mevsimlik fiyat hakeketlerini temizliyorum. Sonra son bir-bir buçuk yılın resmine bakıyorum. İçinde sistematik eğilimler arıyorum.

Troma-Seat yöntemi ile mevsimlik etkiden arındırılmış aylık TÜFE verileri aşağıdaki grafikte yer alıyor. Seriyi 2005 yılbaşından başlattım. Çünkü bugünkü enflasyonun kökeninde geçen yılın gelişmeleri yatıyor. Kesikli çizgi ise trendi gösteriyor.

2005 yıl ortasına kadar aylık enflasyon yüzde yarım civarında sakin seyrediyor. Sonra yavaş yavaş yükselmeye başlıyor. 2006 başında yüzde 0.8 ve üstüne çıkıyor. Bu arada 2005 Temmuz ayında da tek aylık ilginç bir düşüş yaşandığına dikkat çekelim.

Nisan’da aylık enflasyon yüzde 1’e tırmanıyor. Mayıs türbülansı ise dalga boyunda büyük bir artışa yol açıyor. Mayıs ve Temmuz’da aylık enflasyon yüzde 1.2’ye vuruyor. Ama Ağustos’ta müthiş bir çöküşle yüzde 0.3’e geriliyor.

Enflasyonun yakın geleceği
Esas sorumuza gelelim. Bu grafiğe bakarak enflasyonun yakın gelecekteki seyri hakkında bir şeyler söylenebilir mi? Geçmişten geleceğe mekanik köprüler kurmanın yanlışlığını sık hatırlatırım. Gene de, bazı genel eğilimlerin belirginleştiğini düşünüyorum.

Bir: Mayıs mali türbülansı enflasyon eğilimindeki tırmanmanın nedeni değildir. Neden iç piyasada oluşan talep balonudur. TL’deki değer kaybı zaten yükselen enflasyon üstüne gelmiştir. Enflasyondaki dalgalanmaya arttırmıştır.

İki: enflasyondaki yükselme tepe noktasına ulaşmıştır. Bundan sonra artışın sürme ihtimali çok düşüktür. En çok bir iki aylık geçici bir yükselme söz konusudur. Ayrıca döviz kurunun bundan sonraki seyri de bu durumu değiştirmez.

Üç: Yükselme durmuştur ama enflasyonun tekrar düşüşe geçtiğine dair bir işaret yoktur. İç talepte ciddi bir daralma olmadığı sürece enflasyonun mevcut seviyesini koruması en yüksek ihtimaldir.