Osmanlı’nın son döneminde bir maarif nazırının “şu mektepler olmasa Maarif’in idaresi çok kolay” dediği rivayet olunur. Yaz başında, ders vermekten sıkılınca ben de “şu öğrenciler olmasa hocalık çok hoş meslek” derim.

Nereden çıktı bu diyeceksiniz. Merkez Bankası ay sonunda tam bir enflasyon bombardımanı yaptı. Ekim Enflasyon Raporu’nu ve Başkan’ın raporu sunuş konuşmasını, hedefin aşılmasını açıklayan mektubu ve Para Politikası Kurulu son toplantısının zabıtlarını yayınladı.

Elimiz mahkûm, hepsini okuduk. O sırada aklıma geldi. “Şu enflasyon olmasa Merkez Bankacılığı ne kadar kolay” diye düşündüm. İki aydır bilerek enflasyon yazmıyordum. Anlaşılan zamanı gelmiş.

Para politikasında değişim
Genel bir değerlendirme ile başlamak istiyorum. 2006 para politikası için pek çok açıdan bir dönüm noktası oldu. Tek tek her biri önemli gelişmeler aynı takvim yılına denk geldi.

Birincisi, yılbaşında enflasyon hedeflemesine geçildi. Bir para politikası yöntemi olarak enflasyon hedeflemesini desteklediğim biliniyor. İyi tanımlanmış ve tutarlı rejimdir. Dünya uygulaması başarılıdır.

Kriz sonrasının muğlak para politikası rejiminden çok farklıdır. En temel yenilik para otoritesinin keyfi yetkilerinin kısıtlanmasıdır. Bunu sağlayan, “şeffaflık” ve “hesap verilebilirlik” ilkeleridir. Şeffaflığın giderek arttığını memnuniyetle izliyorum.

İkincisi, hükümet Merkez Bankası’na yeni yönetim atadı. Üstelik süreksizlik yaratılmıştır. Para politikasını yöneten kadro toptan değişmiştir. “Her yiğidin yoğurt yiyişi farklıdır”. Tavır, yaklaşım ve duyarlılıkta değişim hissediyorum.

Üçüncüsü, geçmiş para politikası hatalarının gecikmeli sonuçları görünülürlük kazanmıştır. Buna iç ve dış kökenli “saadet zincirlerinde” kaçınılmaz teklemeleri de ekleyebiliriz. Para politikasında kolay ve güzel günler bitmiştir.

Enflasyon neden yükseldi?
2002 başından 2005 sonuna, enflasyon hep düştü. Tüketici fiyat artışı dört yıl boyunca hükümetin hedeflerinin altında gerçekleşti. 2004 başında tek haneye indi. Buraya kadar çok iyi.

Ancak, 2006 başında bu eğilim değişti. TÜFE tekrar başını kaldırdı. Altı ay önce, Mayıs’ta iki haneye ulaştı. Hâlâ oralarda ve ne zaman geriye döneceği konusunda belirsizlik sürüyor.

Konumuz budur. Enflasyon neden tekrar yükselişe geçti? Bu yükselişte kontrol dışı iç ve dış koşulların payı nedir? Uygulanan iktisat politikalarının payı nedir? Hangi iktisat politikasının sorumluluğu daha fazladır? Soru çok; cevaplarını yavaş yavaş vereceğiz.