Kasım ayında son yirmi yılın en düşük yıllık TÜFE enflasyonu gerçekleşti. Herkes 2002'de enflasyonun program hedefi altında çıkacağını kabul etti. Türkiye nihayet enflasyon belasından kalıcı şekilde kurtulacağa benziyor.
Geçen hafta enflasyonla büyüme arasındaki ilişkinin kamuoyunda yaygın şekilde inanılanın tersi yönde olduğunu göstermiştim. Son dört yılda enflasyon artınca büyüme düşmüş, büyüme artınca enflasyon yükselmiş. Sayılar böyle diyor.
Cansen'den bir eleştiri-öneri aldım. Yanlış hedefle uğraşıyorsun, hızlı büyüyen bütün ekonomilerde enflasyonun da çok düşük seyrettiğini anlatsan daha yararlı olur dedi. Ege'nin sözünden çıkar mıyım? Hemen yazıyorum.
Dünya deneyimi
Konferanslarımda özellikle vurguladığım bir husus vardır. Yüksek enflasyonla hızlı büyüme gerçekleştirmiş bir tek ülke örneği yoktur. Daha açık söyleyelim. Yüksek enflasyon düşük büyümeyi tek başına garanti etmektedir.
Ancak, bunun tersi doğru değildir. Düşük enflasyon ille hızlı büyüme anlamına gelmez. Düşük enflasyon hızlı büyümeyi mümkün kılar. Garanti etmez. Hızlı büyüme için diğer koşullara bakmak gerekir.
Bir küçük ayrıntıyı da hatırlatalım. Yüksek nedir? Düşük nedir? Türkiye açısından bakınca, uzun dönemde tek haneli enflasyon bayağı düşüktür.
Almanya için kısa dönemde bile yüzde 3'ün üstü yüksektir. Yüzde 10'u üst sınır olarak düşünüyorum.
Karşılaştırmalarda ülke seçimi önem kazanır. Yer kısıtlı olduğundan yedi ülke seçtim: iki komşu ülke Yunanistan ve İsrail; iki krizli mucize ülke Malezya ve Kore, iki kıta ülke Çin ve Hindistan ve son olarak AB mucizesi İrlanda.
İki ayrı döneme baktım. 1990-2000 son on yıl ve 1995-2000 son beş yıl. Neden bu ayırım? Kore ve Malezya 1997 Asya krizinde darbe yediler. Yunanistan 1990'ların başında bir resesyon yaşadı. Çin'in enflasyonu iyice denetim altına alması 1995 sonrasıdır.
Sayılar gerçeği söyler
On yıllık tabloda sıralama yüksek büyümeden yavaş büyümeyedir. İkinci tabloda ise sıralama yüksek enflasyondan düşük enflasyonadır. Manzara çok açıktır. İrlanda ve Çin'de büyüme Türkiye'nin iki buçuk üç katıdır. En düşük enflasyon da bu iki ülkededir.
1995-2000 döneminde Türkiye büyüme liginin sonundadır. Dikkatinizi çekerim: karşılaştırmada 2001 yoktur. Onu ekleyince durum çok daha kötü hale gelecektir. Bakalım enflasyon lobisi buna ne diyecek?
Enflasyon büyümeyi engeller
Kasım ayında son yirmi yılın e
Haberin Devamı

