Cuma günü Kasım enflasyonu açıklandı. Toptan eşya ve özel imalat sanayi verileri piyasanın beklentilerinin altında çıktı. Enflasyonun düşmeye devam edeceğini kısa süre önce yazmıştık. Yıllık TÜFE üstüste yedi aydır tek hanede kalıyor.

Merkez Bankası Ocak-Ekim ödemeler dengesini Perşembe günü açıkladı. Biraz ayrıntılarına bakmak istiyorum. İlkbahardan itibaren bazı çevreler dış açıktaki büyümeden korkmaya başladı. Korku yaz aylarında iyice güçlendi. 2000'le benzerlikler vurgulandı. Kriz sözcüğü daha sık telaffuz edilir oldu.

Kendi hesabıma hiç telaşlanmadım. Böylesine sıkı bir maliye ve para politikası ile büyük bir dış açık bence olanaksızdı. Görünen açıkların sermaye kaçağı nedeni ile ortaya çıkan muhasebe sorunlarından kaynaklandığını savundum.

Açık neden artıyor
Gazetedeki köşemde Ocak-Ekim dönemi için 2004'ü 2000'le karşılaştıran biraz uzun ve kapsamlı bir tablo var. İlk yarıyı değerlendirirken tabloyu üçe bölmüştüm. Yıl sonunda gene öyle yapanm. Bu kez tüm bilgiyi tek tabloya toplayınca büyüdü. Yıllık sayılar ise son sütunda gösteriliyor.

Dört yılda ihracatın artış oranının (yüzde 114) ithalatın artış oranından (yüzde 68) çok daha yüksek olduğunu belirterek başlayalım. Neticede mal ticaretindeki açık çok az (.6 milyar dolar) yükseliyor.

Bu yıl ithalatta yaşanan patlamaya rağmen dört yıllık bakınca ihracatın daha hızlı artması gelecek açısından çok önemlidir. Ayrıntısına ileride gireceğim. Şimdilik bu eğilimin önümüzdeki yıldan itibaren mal ticareti açığını küçülteceğini söyleyelim.

Görünmeyenler ise çok sorunlu duruyor. Turist sayısındaki, taşınacak mal miktarındaki büyük artışa rağmen görünmeyen gelirler sabit kalıyor. Giderler yüzde 19 yükseliyor. Neticede görünmeyenler dengesi 2.5 milyar dolar bozuluyor.

Cari işlemler açığındaki 3.1 milyar dolar artışın 2.5 milyar dolarının görünmeyenlerden 0.6 milyar dolarının dış ticaret yani ithalattan kaynaklandığını vurgulayalım. Cari işlemler açığından net hata noksanı ve borç dışı dış finansmanı çıkartıyoruz. Toplam borçlanma gereğini elde ediyoruz. 2000'de 9.5 milyar dolar iken bu yıl 3.4 milyar dolar azalarak 6.1 milyar dolara geriliyor.

Dolayısı ile dış borçlanma da düşüyor. 2000'de 12.3 milyar dolar iken bu yıl 4.1 milyar dolar gerileyerek 8.2 milyar dolar oluyor.

Fark, tümü ile kamu borçlanmasının azalmasından kaynaklanıyor. Nihayet rezervler 2000'de 2.8 milyar dolar artıyor. Bu yıl artış 2 milyar dolarda kalıyor.

Önümüzdeki yazılarda görünmeyen gelirlerin sabit kalmasını ameliyet masasına yatıracağım. İlginç gözlemlerimiz olacak.