Biz ABD’nin dış açığını incelerken Merkez Bankası Ağustos 2006 ödemeler dengesi verilerini yayınladı. Genel eğilimleri anlamaya çalıştım.

Ekonominin istikrar kazanması ile birlikte temel makro verileri üç aylık dönemler için ele almaya başlamıştım. Buna dış denge de dahildi. Nitekim ilk yarı için cari işlemler dengesi ana kalemlerinin milli gelire oranlarını geçen ay yayınladım. Bu kez kuralı bozuyorum. Nedenini baştan söylemeliyim. Cari işlemlerdeki kötüleşmenin benim karamsar kabul edilen tahminlerimin de üstünde olduğunu gördüm. Yıllık cari işlemler açığı ağustosta ilk kez 30 milyar doları aştı. Önemli bir sınır olduğunu düşünüyorum. 30 milyar dolara ulaşacağını 2005 sonbaharında yazmıştım.

Verilerin özeti
Ocak-Ağustos döneminde bavul ticareti dahil 56 milyar dolar ihracat, 84 milyar dolar ithalat yapılmış. Mal hesabında 28 milyar dolar açık oluşmuş. Geçen yıl 22 milyar dolardı.

Turizm, navlun vs. 16 milyar dolar hizmet ihracatı, 7 milyar dolar hizmet ithalatı yapılmış. 9 milyar dolar fazla vermiş. Transferlerle birlikte fazla 10 milyar dolara çıkmış. Geçen yıl 600 milyon dolar daha yüksekti. İkisinin toplamına “faiz öncesi dış denge” diyebiliriz. 18 milyar dolar açık var. Geçen yıl 11 milyar dolardı. Sekiz ayda 7 milyar dolar ya da yüzde 60 artış görülüyor. Faiz, temettü vs. 3 milyar dolar yatırım geliri, 7 milyar dolar yatırım gideri gerçekleşmiş. Yatırım geliri hesabı 4 milyar dolar açık vermiş. Geçen yıla kıyasla değişmemiş. Toplayınca 22 milyar dolar cari işlemler açığına ulaşıyoruz. Geçen yıl 15 milyar dolardı. Net hata noksan kaleminde eksi 1 milyar dolar var. Geçen yıl artı 4 milyar dolardı. İkisinin toplamı 23 milyar dolar ediyor. Geçen yıl 12 milyar dolardı. Net hata noksanla düzeltilmiş açığın yüzde 100 arttığı ortaya çıkıyor.

Bozulma hızlanıyor
Bunun üzerine on iki aylık serilere döndüm. 2004 ve 2005 Ağustos verilerini de analize dahil ettim. Ağustos 2004’te yıllık cari işlemler açığı 13.5 milyar dolar, net hata noksan artı 2.4 milyar dolar, toplam 11.1 milyar dolar açık var. Ağustos 2005’te yıllık cari açık 20.4 milyar dolar, net hata noksan artı 5.9 milyar dolar, toplam 14.6 milyar dolar açık var. 2004’den 2005’e bozulma 3.5 milyar dolar ya da yüzde 31 ediyor.

Ağustos 2006’da yıllık cari açık 30.1 milyar dolar, net hata noksan eksi 2.5 milyar dolar, toplam 32.6 milyar dolar ediyor. Son bir yılda bozulma 18 milyar dolar ya da yüzde 123 çıkıyor. Manzara açıktır. Bu mızrak hiçbir çuvala sığmaz.