Truva filmi gösterime girdi. Türkiye'de eski Yunan mitolojisi pek öğretilmez. Neyse ki Hollywood imdadımıza yetişiyor. Böylece Batı dillerinde çok kullanılan "Aşil'in topuğu" deyimini bilenlerin sayısı artacak.

Türkiye insanı için ekonominin korumasız topuğu döviz kurudur. Kriz sözcüğü kur istikrarsızlığı ile eşanlamlıdır. Kur yukarı gidiyorsa işler kötüdür. Girmiyorsa iyidir. Vatandaş geri kalan göstergelere hiç aldırmaz.

Son örneğini yeni yaşadık. Dövizde yaşanan hareket derhal kriz çağrışımları yaptı. Krizin tarihi hakkında spekülasyonlar yoğunlaştı. "Ben Haziran diye duydum". "Hayır, Ağustos'ta olacakmış"...

Kur hareketi ile Merkez Bankası döviz alımları arasındaki ilişkiyi daha önce açıkladım. Mekanizmayı anlattım. "Bir bardak suda kopartılan fırtınanın" kalıcı etki yapmayacağını söyledim. Daha fazla üstünde durmaya gerek görmüyorum.

Çapa maliye politikasıdır
Şubat krizinden bu yana Türkiye ekonomisinin temel çapası maliye politikasıdır. Yani ekonomik istikrar açısından önemli olan bütçe performansıdır. Sığ döviz piyasasında yapılan manipülasyonlar değildir.

2003 yeni hükümetin ısınma ve alışma yılı olarak kabul edilebilir. Zaten 2002'de seçim nedeni ile yılın ikinci yarısında bütçe disiplini gevşemişti. Toparlanması gerekiyordu. Üstüne yılın ilk ayları Irak savaşına denk geldi. Dolayısı ile Erdoğan hükümetinin maliye politikasına bakışı esas bu yıl ortaya çıkacaktı. Ya hükümet yavaş yavaş bütçe disiplininden uzaklaşacaktı. Ya da tam tersine bütçe disiplinini güçlendirecekti.

Bu hafta Maliye Bakanlığı Ocak-Nisan 2004 dönemi bütçe gerçekleşmelerini yayınladı. Yılın üçte birine tekabül ediyor. Ana eğilimlerin saptanması için yeterli bir zaman aralığı olduğunu söyleyebiliriz.

Mali disiplin güçleniyor
Gazetedeki köşemde yer alan tabloda Ocak-Nisan dönemi ana bütçe kalemleri yer alıyor. İlk iki sütunda yayınlanan fiili veriler var. Üçüncü ve dördüncü sütunlarda ise cari fiyatla veriler Nisan 2004 fiyatlarına dönüştürülüyor. Böylece enflasyon etkisi arındırılıyor. Son sütun reel değişimi hesaplıyor.

Durum ortada. Bütçe gelirlerinde yüzde 2.3 reel artış, bütçe faiz-dışı giderlerinde ise yüzde 6 reel azalma var. Dolayısı ile faiz-dışı fazladaki reel artış yüzde 28 düzeyine çıkıyor. Faiz ödemeleri de reel olarak yüzde 23.2 azalınca, bütçe açığında yüzde 44 reel küçülme gerçekleşiyor.

Hükümetin iktidardaki ikinci yılında bütçe disiplinini güçlendirmeyi tercih etmesi ekonominin geleceği açısından çok umut verici bir işarettir. Doğru anlaşılmasında ve tefsir edilmesinde büyük yarar vardır.