Merkez Bankası Başkanı atamasında belirsizlik sürüyor. Ne zaman ve kimin atanacağı hâlâ bilinmiyor. Doğallıkla, konjonktür analizini sürdürmek için para otoritesi üst yönetiminin kesinleşmesini beklemek gerekiyor.

Ancak, bu arada çok ilginç bir gelişme yaşandı. Atama sorunlarının medyada ve siyasette kopardığı gürültü mali piyasalara adeta hiç yansımadı. Kur ve faizde hissedilir bir oynama olmadı. Borsa daha önceki eğiliminden sapmadı.

Doğrusu ya, bu tür sıra dışı olaylara ilgi duyarım. Merak duygumu canlandırırlar. Herkesten farklı bir açı bulmayı, genel kabul gören yaklaşımları sorgulamayı, hatta zıt tefsirler getirmeyi severim.

Ona rağmen belki beklerdim. Ama sevgili dostum Taner Berksoy cumartesi günü Radikal'deki köşesinde bu konuya girdi. Böylece benim de elimi zorladı.

Mali piyasada tepki yok
Genel kabul gören ve medyada çok seslendirilen analizle başlayalım. Merkez Bankası yönetimi ekonomik istikrarın anahtarıdır. Hükümet eski yönetimle devam etmeyerek büyük hata yapmıştır. Merkez Bankası'nın bağımsızlığına gölge düşmüştür. Enflasyon riski çok artmıştır.

Bu analizin doğal sonucu mali piyasa oyuncularının TL riskini ciddi şekilde azaltmaya yönelmesidir. Tahvil piyasasında arz fazlası, döviz piyasasında talep fazlası oluşur. Yani faiz ve döviz hızlı tırmanışa geçer.

Fiili gelişmeler ise çok farklıdır. Eski yönetimin ayrılmasından bu yana iki hafta geçti. O arada yukarıdaki tezler medyada sürekli işlendi. Ona rağmen faiz ve kur sakin seyretti. Olan hareketler de çok sınırlı kaldı.

Bilmece dediğimiz ve açıklanması gereken durum işte budur. Mali piyasalar Merkez Bankası yönetimi değişiminden ve bu değişim sırasında oluşan belirsizlikten neden bu kadar az etkileniyor?

Farklı tefsirler
En kolay açıklama ile başlayalım. Tüm tersine rivayetlere rağmen, kısa dönemde mali piyasalarda akıl dışı davranışlar yaygındır. Bir bölümüne "sürü etkisi" denir. Bazıları alınan yanlış pozisyonları koruma çabasından kaynaklanır.

Buna göre, genel kabul gören tez aslında doğrudur. Bilmece mali piyasaların yetersizliklerinden kaynaklanmaktadır. Demek ki sükûnet kalıcı olmaz. Atamada yapılan hata yakın gelecekte mali çalkantıyı kaçınılmaz hale getirmiştir.

Alternatifi, genel kabul gören tezin hatalı olmasıdır. Bu takdirde mali piyasa oyuncuları rasyonel davranmıştır. Mali piyasalardaki sükûnet Merkez Bankası'nda yönetim değişiminin makro istikrar açısından o kadar önemli olmadığına işaret etmektedir.

Tahmin edileceği gibi esas ilginç olan bu tefsirdir. Karmaşık ve zordur. Çeşitli versiyonları vardır. Zaten yerim kalmadı. Ayrıntılarını yeni yönetimin kesinleşmesi sonrasına bırakıyorum.