Asaf Savaş Akat

Asaf Savaş Akat

akatas@bilgi.edu.tr

Bayram hediyesi

Vatan'da haftada üç gün yazıyo

Haberin Devamı

Vatan'da haftada üç gün yazıyorum. Bayramın birinci gününün yazıma raslaması ihtimali üç bölü yedi oluyor. Yüksek sayılır. Ortalama iki bayramdan birinde tutar. Ona rağmen sevinirim. Uğurlu geleceğini düşünürüm.

Artık yaşımız da geldi. Geçmiş özlemini daha sık ve yoğun duyar olduk. "Ah, üstadım, nerede o eski enginarlar!" diye hayıflanma eğilimleri iyice artmaya başladı. Hele Bayram'ın ilk gününde...

Gene öyle planlamıştım. Kafamda nostaljik bir Bayram yazısı oluşturuyordum. Derken ilginç bir şey oldu. Sık sorulan bir soruyu cevaplarken, çok önemli bir veriyi atladığımın farkına vardım. Hemen dönüp baktım. Kelimenin tam anlamı ile bir Bayram hediyesi çıktı. Heyecanı okuyucularımla paylaşmaya karar verdim. Sanırım onlar da bu habere sevinecek.

Tarihi bir olay
Önce özeleştiri yapmam gerekiyor. Beni bu kadar etkileyen, Bayram yazımı değiştiren veriler yeni değil. Ekim başında yayınlandı. Üstelik söz konusu verileri inceledim. Sonuçları yazdım. Ona rağmen esas haberi gözden kaçırmışım.

Konu kamu borcudur. Hazine, haziran sonu kamu kesimi brüt ve net borç stoğunu açıkladı. 11 Ekim 2005 tarihli "İlk Yarıda Kamu Borcu" başlıklı yazımda borç oranlarını inceledim. Borç oranlarında düşüşü saptadım. Düşmeye devam edeceğini söyledim.

Oranlarla uğraşırken neyi kaçırmışım? Nominal borç stoğunun değişimine bakmayı ihmal etmişim. Aslında şaşırtıcı değil. Geçmiş deneyimlerin yarattığı önyargının sonucu. Nominal borç stoğu geçmişte hep arttı. Artmasını doğal karşılamaya başladık.

Halbuki bu kez öyle olmamış. 2005'in ilk yılında kamu kesimi net borç stoğu nominal olarak azalmış. Yakın tarihin en önemli gelişmelerinden biridir. Önemini ne kadar vurgulasak azdır.

Sayıları verelim. 2004 sonu kamu kesimi net borç stoğu 272.2 milyar YTL imiş. Haziran 2005'te 265 milyar YTL'ye gerilemiş. 6.2 milyar YTL ya da yüzde 2,3'lük bir düşüşe tekabül ediyor.

Açık fazlaya dönüşüyor
Sayıyı görünce önce döviz kurundan şüphelendim. TL'deki değer artışının dış borcun TL tutarına etkisini araştırdım. Yıl sonu dolar kuru 1.34535 iken haziran sonunda 1.34455 olmuş. Aradaki fark on binde 6'dan ibaret.

İşsizlik Sigortası Fonu net varlıklarındaki artış etkili olabilirdi. Yıl sonunda 13.3 milyar YTL iken 2.1 milyar YTL artışla 15.3 YTL'ye yükselmiş. Net kamu borcundaki 6.2 milyar YTL düşüşün sadece üçte birini açıklıyor.

Nominal kamu borç stoğunun inişe geçmesi kritik bir olaydır. Kamu kesiminde nominal açık döneminin bittiğine, tam tersine nominal fazla döneminin başladığına işarettir. Geleceğe daha umutla bakmaya olanak veren güzel bir hediyedir. Okuyucularımın Şeker Bayramı'nı kutlar, sağlık, refah ve huzur dilerim.

DİĞER YENİ YAZILAR