Perşembe günü Eylül itibarıyla dış dengeye baktık. Hemen ardından çok saygı duyduğum bir okuyucum aradı. AB karşıtı kesimlerin sürekli kullandıkları bir temaya dikkatimi çekti. Benim Haziran 2002'de yayınlanan bir yazımı hatırlattı. Son sayıları vermemi rica etti.

Söz konusu olan AB ile Gümrük Birliği'ne girmekten Türkiye'nin kârlı mı yoksa zararlı mı çıktığıdır. Neticede hesap kitap işidir. Maalesef demokrasi ve küreselleşme karşıtı demagoglar tarafından duygu sömürüsü aracı olarak kullanılmaktadır.

16 Haziran 2002'de yayınlanan "AB ile Dış Denge" Türkiye-AB arasında ihracat, ithalat ve dış ticaret açığı sayılarını karşılaştırıyor. AB'nin dış açıktaki payının dış ticaretteki payına kıyasla giderek küçüldüğünü, yani Gümrük Birliği'nden Türkiye'nin kârlı çıktığını gösteriyor.

İhracatın ithalatı karşılama oranı
İhracat, ithalat ve dış açık verilerine farklı şekilde yaklaşabiliriz. Yukarıda değinilen yöntemde, önce AB'ye ihracat ve AB'den ithalatın toplam ihracat ve ithalata, sonra AB ile dış ticaret açığının toplam dış ticaret açığına oranı bulunur.

Örneğin Türkiye'nin AB ile dış ticaretinin toplam dış ticaretine oranı yüzde 50 civarında iken AB ile verdiği dış ticaret açığının toplam açığa oranı yüzde 30 ise, AB ile nisbi olarak daha az dış ticaret açığı verdiği sonucuna ulaşırız.

Bir başka yöntem, ihracatın ithalatı karşılama oranına bakmaktır. Bu daha basittir. Önce AB'ye ihracat AB'ye ithalata böleriz. Yüzde cinsinden bir sayı buluruz. Sonra aynı işlemi AB-dışı ihracat ve ithalat sayıları ile yaparız.

İhracatın ithalat karşılama oranı yükseldikçe, tanım icabı, o ülke ya da ülke grubu ile dış ticaret açığının toplamdaki payı küçülür. Tersine, ihracatın ithalatı karşılama oranı küçüldükçe o ülke ya da ülke grubunun dış ticaret açığındaki payı yükselir.

Türkiye kârlı çıkmıştır
Veriler ve hesaplar aşağıdaki tabloda yer alıyor. 1995 Gümrük Birliği'nin uygulamaya girmesinden önceki son yıldır. Tabloyu gereksiz yere büyütmemek için son üç tam yılı ve 2003'ün yayınlanan dokuz aylık verilerini kullanıyoruz.

Bir: Gümrük Birliği öncesinde de sonrasında da, AB için ihracatın ithalatı karşılama oranı AB-dışına kıyasla daha yüksektir. İki: 2002'den 2003'e AB için ihracatın ithalatı karşılama oranı az da olsa yükselmiştir. Üç: AB ile Gümrük Birliği sonrasında ihracatın ithalatı karşılama oranındaki artış (13 puan) AB-dışına kıyasla (4 puan) üç katından fazladır.

Manzara çok açıktır. Türkiye Gümrük Birliği'nden kazançlı çıkan taraftır. Hiç bir demagoji bu yalın gerçeği değişttremez.