Tahmin için bugünün tanımlanması gerekiyor. Uygulanan yanlış para politikası TL'ye aşırı değer kazandırarak ekonomiyi sürdürülemez bir yola soktu. İç talepte şişen balonu "sanayisiz, ihracatsız ama enflasyonist büyüme" şeklinde özetledik.

Her balon mutlaka söner ya da patlar. Ancak ne zaman ve nasıl olacağını tahmin çok zordur. Risk alıp bir tahminde bulunduk. İyimser senaryoda ("yumuşak iniş" denebilir) şişen varlık fiyatı ve harcama balonunun 2006'da söneceğini öngördük.

İyimser senaryoda yılın ikinci yarısında ekonomi ciddi bir durgunluğa giriyor. Yıllık büyüme hızı yüzde 3,6'ya iniyor. Ona rağmen TÜFE artışı yüzde 5'lik hedeften sapıyor. Yüzde 6,9 gerçekleşiyor. "Stagflasyon" sözcüğü geri dönüyor.

Dış açık büyür
Yanlış para politikasının ekonomiye esas faturası büyük dış açıktır. 2005'te cari işlemler açığı en karamsar tahmincileri bile mahcup etti. 24 milyar dolar yani GSMH'nın yüzde 6,5'una tırmanarak tarihi bir rekor kırdı.

Büyüme ve enflasyon tahminlerini yukarıda özetlediğimiz iyimser 2006 senaryosunda ("yumuşak iniş") dış denge nasıl seyreder?

Bu sorunun beni çok uğraştırdığını peşinen kabul etmeliyim.

TL'deki değer artışının tekstil kotalarının kaldırılmasına denk gelmesi ihracatın sorunlarını ağırlaştırdı. Yine de iyimser bir tavırla 2006'da ihracatın yüzde 10,5 artarak 81 milyar doları bulacağını öngörüyorum.

Aşırı değerli TL destekli ithalat şu anda yüzde 20'nin üstünde artıyor. Ekonomik yavaşlama ile birlikte artış hızı düşüyor. 2006'da ithalatın yüzde 12,8 artarak 132 milyar dolara tırmanacağını tahmin ediyorum.

Dış ticaret açığında 52 milyar dolar tavandır. Yaz sonunda bu sınıra geliyor, sonra iniyor. Yıllık cari işlemler açığı yazın 30 milyar doları görüyor. 2006'yı 27 milyar dolarda (GSMH'nın yüzde 7'si) bitiriyor.

Kur sakin seyreder
Böylece bu senaryoya iyimser ya da "yumuşak iniş" denmesini sağlayan konuya geldik. Sürdürülmesi olanaksız dış açığa rağmen döviz kuru sakin seyreder. Çünkü yaz başından itibaren iç talebin durgunlaşması döviz piyasasını rahatlatır.

Bir: Ekonomideki yavaşlama dış açığın TL'nin değer kaybı yolu ile düzeltilmesi ihtiyacını azaltır. Kur üstündeki muhtemel spekülatif baskıyı hafifletir. Ani hareketleri engeller.

Diğer neden, ekonomideki yavaşlama ile birlikte enflasyonda ve faizde düşüş eğiliminin güçlenmesidir. Bu ise "sıcak para" girişini teşvik eder. Unutmayın ki mali piyasalar resesyonu çok sever. Ortalama kur ne olur? 2005'te "0.5 dolar + 0.5 euro" döviz sepetine karşı TL nominal yüzde 5,6 değer kazandı. 2006'da bunu geri vermesi yani yüzde 5 civarında değer kaybetmesi makul geliyor. Bir uyarı: Beni en çok kur tahminimin tutması şaşırtır.

Önümüzdeki günlerde karamsar senaryoları da değerlendireceğiz.