Geçen yıl enflasyon ve büyüme tahminlerimiz tuttu.

Döviz kuru ve faizde gerçekleşme iyimser addedilen tahminlerimizden iyi çıktı. Dış denge tahminimiz ise biraz "kör atış" gibi kaldı. Bu konuda bir açıklama gerekiyor.

Yıl boyunca dış açık kamuoyunda ciddi tedirginlik yarattı.

Rekor ihracata rağmen dış ticaret ve cari işlemler açığı büyüyordu. Üstüne TL değer kazanınca, toplumsal belleğe kazınmış "döviz krizi" korkusu derhal depreşti.

Yaz başında cari işlemler açığı için 10 milyar dolar telaffuz edildi. Hükümet de hedefini 7.5 milyar dolara yükseltti.

"Dolar sonbaharda patlar" rivayeti yaygınlaştı. Ben ise farklı telden çalıp iyimser şarkılar söylemeyi sürdürdüm. Sonuçta farklı nedenlerle de olsa herkes yanıldı.

Dış denge
Dış denge sözcüğü genellikle ülkenin tüm döviz gelir ve giderlerini kapsayan cari işlemler dengesi yerine kullanılır.

İçinde dış ticaret dengesi, hizmet dengesi, yatırım gelirleri dengesi ve transferler (işçi dövizleri) yer alır.

Türkiye'nin dış ticaret ve yatırım geliri dengeleri daima eksidedir. Buna karşılık turizm, taşımacılık ve inşaatı kapsayan hizmet dengesi ve transferler daima artıdadır. Dört kalem arasında en çok hareketlilik dış ticaret dengesinde görülür.

Çünkü ithalat iç talebe bağlı olarak çok dalgalanır.

Bu yıl ihracatta yakalanan ivme 2004'de devam eder.

Ortalama euro/dolar paritesini 1.25 alıyoruz. 2004'de ihracat 10 milyar dolar artarak 57 milyar dolara, ithalat 13.5 milyar dolar artarak 82 milyar dolara, dış ticaret açığı 3.5 milyar dolar artarak 25 milyar dolara yükseliyor.

Bavul ticareti, navlun ve altın ithalatı eklenince, ödemeler dengesi yöntemi ile dış ticaret açığı 17 milyar dolar bulunuyor. Hizmetler dengesi 13 milyar dolar artı, yatırım dengesi 6 milyar dolar eksi, transferler 5 milyar dolar artı veriyor. Toplamı 12 milyar dolar ediyor. Böylece 5 milyar dolar cari işlemler açığına ulaşıyoruz.

Çok önemli bir konu "net hata noksan kalemi". 2003'de net hatada cari işlem açığı kadar fazla oluştu. 2004'te net hata noksanda 4 milyar dolar fazla bekliyoruz. Dolayısı ile düzeltilmiş dış açık 1 milyar dolarda kalıyor.

Faizler
Gelelim faizlere. İki faktör önemlidir. Biri, iktisat politikalarına duyulan güvendir. Diğeri Merkez Bankası kotasyonudur. Mekanizmanın işleyişi simetrik değildir. Örneğin MB kotasyonu indirse bile, güven yoksa faiz yüksek kalır.

Öte yandan güven gelse bile faizler MB kotasyonun oluşturduğu tabanın altına inmez.

2004'de TL faizlerinin bugünkü düzeyin üstüne çıkacağını sanmıyorum. Ancak, özellikle yılın ilk yansında aşağı gitmesini de beklemiyorum.

Hazine faizlerinde yüzde 20'nin altı ancak sonbaharda mümkün duruyor. Yıl sonu için kotasyonu yüzde 18 tahmin ediyorum.