Yıl sonunda bunları gerçekleşme ile karşılaştırıyoruz. Şeffaflıktan yanayız. Neyi doğru neyi yanlış tahmin ettiğimiz görülüyor.

Tahmincinin büyük kâbusu eğilimlerin kırılma noktalannı doğru tespit etmektir. Örneğin yükselen enflasyon ya da kur düşüşe geçecek mi? Ne zaman? Ya da milli gelirde küçülmenin yerini ne zaman büyüme alacak?

O açıdan, 2001 sonunda 2002'yi tahmin etmek özellikle çok zordu. 2001'de kriz bütün göstergeleri bozmuştu. 2002'de enflasyonun ve kurun düşeceğine, ekonominin büyüyeceğine kimse inanmıyordu. 2002 sonunda 2003'ü tahmin etmek biraz daha kolaydı. Ama yeni hükümet ve Irak savaşı ciddi belirsizlikler getiriyordu. Tahminciler arasında karamsar beklentiler gene ağır basıyordu.

2003 sonunda 2004'ü tahmin etmek son iki yıla kıyasla çok daha kolay duruyor. Hükümetin ekonomiye yaklaşımı biliniyor. Siyasi ve ekonomik dış konjonktür daha olumlu. En önemlisi, ekonominin temel gücü ve yeni eğilimleri ortaya çıktı.

Enflasyon ve kur
Türkiye ekonomisindeki köklü yapısal dönüşümün en belirgin kanıtı enflasyondaki istikrarlı ve kalıcı düşüştür. Son on beş yılı hatırlayalım. En zor tahmin edilen gösterge enflasyon olurdu. Her kafadan bir ses çıkardı. Tahminler arasında büyük farklar görülürdü.

Simdi enflasyon, tahmini en kolay büyüklük haline geldi. Doğrudur, kamuoyu yeni yapıya hemen alışamadı. Ama enflasyonun iki yıl üst üste hükümet hedefinin altında çıkması sanırım herkese dersini öğretti.

2004'de TÜFE hedefi yüzde 12'dir. Bütçe disiplini ve sıkı para politikası hedefin tutmasını sağlayacaktır. Ben 2002 ve 2003'de olduğu gibi, bu yıl da enflasyonun hedefin altında kalmasını bekliyorum. Yüzde 10,5 diyelim.

Dövizdeki yapısal arz fazlası bu yıl da devam edecektir. Geçen yıl Merkez Bankası TLnin daha da fazla değer kazanmasını ancak 10 milyar dolar döviz alarak engelleyebildi. Bu yıl durum çok farklı olmayacaktır.

Ortalama dolar kuru 2002 ve 2003'te 1.500.000 TL oldu. Bence bu yıl aynı değerde kalır. Dolayısı ile yıl sonu için 1.600.000 TL diyebiliriz. 2004'te ortalama dolar/euro paritesi yükselecektir. Yıl sonunda euronun 2.100.000 TL'yi görebileceğini düşünüyorum.

Talep ve büyüme
Talep ve büyüme açısından bazı tahmin zorluklan hâlâ sürüyor. Son yayınlanan 2003 üçüncü çeyrek milli gelir verileri sermaye kaçağının durmasının anlamını tam görmeye izin vermiyor. Stoklardaki anlamsız artış hala sürüyor.

Özel tüketim ve yatırım harcamalarında bu yıl başlayan artış 2004'te hızlanacaktır. İç talepteki canlanma özellikle yaz aylarından sonra piyasalarda hissedilir hale gelecektir. Olumlu dış konjonktür ve Irak etkisi ile dış talep ekonominin motoru olmayı sürdürecektir.

Dolayısı ile GSYİH ve GSMH'de büyümeyi sırası ile yüzde 5,5 ve yüzde 6,3 olarak tahmin ediyorum.

Yani kaçan sermayenin geri gelmesi ile net dış alem faktör gelirlerinin tekrar artiya dönmesini bekliyorum.

Faizleri ve dış dengeyi bir sonraki yazıma bırakıyorum.