Cuma günü DİE Aralık 2002 ihracat ve ithalat sayılarını yayınlandı. Böylece dış ticaretin 2002 yılındaki seyri ortaya çıktı. Birkaç gün içinde Merkez Bankası 2002 yılı ödemeler dengesini açıklayacaktır. Dış denge, döviz kurunun Merkez Bankası denetiminde olduğu dönemlerdeki kadar önem taşımıyor. Döviz arz ve talebindeki değişim zaten anında döviz kuruna yansıyor. Kısa dönemde kur üstünde sermaye hareketlerinin etkisi de biliniyor. Eskiden ihracat ve ithalatın kendisinden çok dış ticaret dengesi izlenirdi. Dalgalı kur dengeyi ikinci plana itti. Buna karşılık ihracat ve ithalatın nasıl seyrettiğinin anlaşılması ekonomik gidişatın çok yararlı bir göstergesi oldu.

Veriler
Aralık ayında ihracat, ithalat ve dış ticaret dengesi sırası ile 2.8 milyar dolar, 5.1 milyar dolar ve 2.3 milyar dolar olmuş. Geçen yılın aynı ayına göre gene aynı sıra ile yüzde 6, yüzde 47 ve yüzde 190 artış buluyoruz. Aylık ithalat en son Kasım 2000'de 5 milyar doların üstüne çıkmıştı. 2001'de aylık ithalat 3-3.5 milyar dolar arasında dolaşıyordu. İthalattaki bu büyük artış sanayi üretimi ve kapasite kullanımı verilerine yansıyan sanayi canlılığını teyit etmektedir. Buna karşılık Aralık ayı ihracatı benim beklentimin altında gerçekleşmiş. Türkiye ihracatçılar Meclisi -TİM- daha önce Aralık ihracatını 3.3 milyar dolar olarak açıklamıştı. DİE verileri genelde daha küçüktür. Ama ilk kez bu kadar büyük, neredeyse 500 milyon dolar fark görüyoruz. TİM Ocak 2003 ihracatını 3.5 milyar dolar açıkladı. İki ihtimal var. Ocak'ta ya benzer bir fark olacak ya da fark azalacak. İkinci şık bana daha muhtemel geliyor. Aralık'ta bir şekilde kayda geçmeyen ihracatın Ocak sayısını artırmasını bekliyorum. Yıllık ihracat, ithalat ve dış ticaret açığı, sırası ile, 35.1 milyar dolar, 50.9 milyar dolar ve 15.8 milyar dolar olmuş. 2001'e kıyasla değişim oranlarını gene aynı sıra ile yüzde 12.0, yüzde 22.8 ve yüzde 56.5 buluyoruz. 2000'de ihracat 27.7 milyar dolar, ithalat ise 54.5 milyar dolardı. İki yılda ihracatta 7.4 milyar dolar ya da yüzde 26.3 artiş görülüyor. Buna karşılık ithalatta 3.6 milyar dolar ya da yüzde 6.7 düşüş var. İkisini toplayınca, iki yılda dış ticaret dengesinde 11 milyar dolarlık bir düzelme olduğu anlaşılıyor.

AB'ye ihracat
35.1 milyar dolar toplam ihracatın yüzde 51.5'u yani 18.1 milyar doları AB ülkelerine yapılmış. 2001'e kıyasla AB'ye ihracatın dolar cinsinden artiş oranı yüzde 12 çıkıyor. Ancak 2002'de euro dolara kıyasla ortalama yüzde 5.6 değer kazanmış. Onu düşünce euro cinsinden ihracat artışı yüzde 6'ya geriliyor. 2001'de 18 milyar euro olan AB'ye yönelik ihracat 2002'de 19.1 milyar dolara yükselmiş. 2002 yılında euro ülkeleri reel milli gelirinin sadece yüzde 0.7 büyüdüğü tahmin ediliyor. Bu açıdan Türkiye'nin ihracat performansının başanlı olduğunu söyleyebiliriz.