Önce "başarı" dan kasıt nedir, ona bakalım. Bir halka arzın başarılı olması, hisse senedini satan kuruma nakit girişinin olması ve bu nakdin şirketin büyümesi ve daha kârlı hale gelmesi için kullanılmasıdır. Diğer yandan; bu hisse senedini alan yatırımcıların, daha ilk günden zarara uğramaması ve az ya da çok kazanç elde etmeleridir.

2004 yılında 12 yeni halka arz yapılmış durumda. Fenerbahçe ile başlanmış ve en son İş Girişim Sermayesi halka arz edilmiş. Bunun dışında da 5 şirketin, borsa dışında, kurumsal yatinmcılara ikincil halka arzı yapılmış. Borsada işlem görmeye başlayan 12 şirket; biri hariç, halka arz sonrasında -az veya çok-yatrımcısına zarar ettirmiş durumda. Bir başka deyişle; 12 halka arzdan sadece biri yukarıdaki tanımla "başarılı" olmuş durumda.

Bu yılın en büyük halka arzı, Coca Cola içecek A.Ş. olacaktı. Yatırımcısına zarar ettirmek istemeyen Coca Cola, halkı arzı erteledi. Bu karar doğrudur ya da değildir, tartışılır. Yine de piyasalarda bir hayal kırıklığı yarattığı kesin.

* Bu hayal kırıklığının ardından THY halka arz ediliyor. Önceki gün, ön talebin son günüydü. Yatinmcılara tanınan indirimler ve "Elit Kart" teşvikiyle ön talep çalışmasının iyi gittiği belirtiliyor. Bundan sonra sırada halka arz fiyatının belirlenmesi ve kesin talep var.

* Hatırlatmak iyi olur; bu halka arzdan elde edilecek gelir THY'nin değil, Özelleştirme İdaresi'nin kasasına girecek.

Bu nedenle halka arzdan gelecek para şirket için değil, kamu maliyesi ve bu yıl için konulan özelleştirme hedeflerinin tutturulmasında kullanılacak. Çok da kötü bir şey değil bu durum. Ancak yeni yatırımcılar, geçen ay alınan Airbus'ların borçlarını üstlenmiş olacaklar.

Lütfen dikkat!..
Tüm bunlar göz önüne alındığında; THY'nin halka arz fiyatı belirlenirken dikkatli olunmalıdır. Hayal kırıklığı yaratan Coca Cola'nın denemesinin ardından; böylesine önemli halka arzın yatırımcılara zarar ettirmesi, borsamız ve sermaye piyasalarımız için iyi olmayacaktır.

Amaç sadece ÖİB'nin satış hasılatını maksimize etmek olmamalıdır. Devlete güvenen geniş bir halk kesiminin de katılacağı bu halka arzda, yeni uçak alımlarının borçlarını üstlenecek yatırımcıların çıkarları da korunmalıdır.

* Sonuç olarak, THY'nin halka arzı "başarılı" olmak zorundadır. Bu halka arzdaki başarısızlık, Türk Telekom için gelecek teklif sayısı ve fiyatlar üzerinde de etkili olacaktır. Eğer bu halka arz da "başarısız" olursa; hem özelleştirme konusunda soru işaretleri artacak hem de Telekom'da devletin eli zayıflayacağından, fiyat düşecektir.

* Başarısız bir halka arz, borsa yatırımcılarını var olan hisselere mahkûm edecektir. Bu da, zaten yavaş büyüyen sermaye piyasalarımızın, gelişmesinin önüne yeni bir engel çıkaracaktır.