Petrol fiyatlarının, dün gördüğü seviyelere kadar ulaşabileceğine (Brent petrolü için 42-42.25) geçen hafta değinmiştim. Ancak bu kadar kısa zamanda beklemiyordum. Dün Brent petrolü bu yazının yazıldığı sırada günün en yüksek seviyeleri olan 42.23'ü gördü.

Petrol fiyatlarının bu seviyelere çıkmasının nedenleri arasında; OPEC'in kapasite sorununu da saymıştım. Önceki gün OPEC Başkanı Yusgiantoro "üye ülkelerin rekor seviyedeki fiyatları rahatlatmak için piyasaya hemen sürebileceği fazla petrolleri olmadığını" söyledi.

Bu seviyelerin üzerine çıkılır mı? Bence biraz zor. Belki Amerikan petrolü 45.5-46 arasına kadar çıkabilir. Ancak daha yukarı çıkması zor. Bu seviyeler OPEC dahil hemen hemen herkesi rahatsız ediyor. İhracatçı ülkeler dahi bu konudan endişeliyse, ithalatçı olanlar ne desin?

Gönüllü tasarruf önerisi...
Bana göre son günlerdeki rekorlardan sonra, bir düzeltme gelecektir. Ya Amerika'dan rezervlerin kullanılması ya da OPEC dışı ülkelerden, piyasaları bir parça rahatlatacak açıklamalar gelecektir. Ayrıca petrol fiyatındaki artış, talep tarafında da bir daralmayı beraberinde getirecek. Ancak talep daralmasının, fiyat üzerindeki etkisi uzun vadeli olacaktır.

Eğer bu seviyelerin tepe olduğunu varsayarsak; benim tahminim Brent petrolü bazında fiyatların; 37.5-38 seviyelerine kadar gerilemesi mümkün görünüyor.

Dünya petrol fiyatlarındaki artışlar, henüz iç piyasaya yansımış durumda değil. Eğer hampetrol ithalatımızı yapan kuruluşlar bu yükselişi önceden görüp uzun vadeli kontratlarla ucuz bağlantı yapmışlarsa (hedge etmişlerse) mesele yok. Bunun yapıldığını pek zannetmiyorum. Eldeki en mantıklı cevap, hükümetin petrol fiyatlarının bir süre sonra düşeceği beklentisiyle zam yapmamayı tercih etmesi olabilir. Ancak bu durum da, bir anlamda genel bütçeden sübvansiyon anlamına geliyor.

Hoşumuza gitmese de doğrusu, dünya petrol fiyatları doğrultusunda iç piyasada da fiyatların artırılmasıdır. Artan ham petrol ithalat faturası, doğal olarak dış açıklara yansıyor. En azından petrol fiyatlarındaki artışların bütçeye yansımaması akaryakıt kullanıcıları arasında paylaşılmalıdır.

Sanayi ve üretime yönelik petrol kullanımı konusunda yapılabilecek pek fazla bir şey yok. Ancak bireyler, tasarrufa yönelebilir. Olağan bireysel tasarruf refleksi, genellikle kriz ortamında ortaya çıkmakta. Petrol fiyatlarındaki artış da Türk ekonomisi için dışsal bir şok, bir anlamda da kriz.

Bu ortamda bireysel tasarruflar, petrol faturasının azaltılabilmesi için fayda sağlayacaktır.

1. Not: enercast.com adlı internet sitesindeki bir habere göre "Amerika'daki iç savaştan bu yana ilk kez Tennessee eyaletinde bireysel petrol arama faaliyetleri yeniden başlamış."

2. Not: Yazdan istifade tasarrufu da düşünerek ben scooter kullanmaya başladım.