Öyle görünüyor! Kanıtı mı derseniz...FED’in 2001 krizinden bu yana piyasalara sağladığı likidite ilk kez çift rakamlı milyar dolarlara ulaştı. Avrupa Merkez Bankası (AMB) yüzde 4’ten isteyene istediği kadar, 1 günlük likidite sağlama kararı verdi ve dün piyasalara 94.8 milyar euro likidite sağladı. AMB’nin böylesine ekstra likidite sağlaması, ortada bir problem olduğunun açık beyanı, kabulü anlamını da taşıyor.

Uluslararası piyasada gecelik dolar mevduatları normal günlerde yüzde 5.25-5.40 arasında seyrederken, dün yüzde 5.80’lere kadar yükseldi. Bankalararası gecelik dolar faizlerinin bu denli yükselmesinin en önemli sebebi; bankaların birbirlerine olan limitlerini azaltmaları/kapatmaya başlamaları... Zira Bear Stearns, ABN, IKB derken bir sonrakinin kim olacağından kimse emin olamıyor. İyisi mi piyasaya para vermeyeyim, ne olur ne olmaz geri dönmeyebilir diye düşününce ‘likidite, krize giriyor’.

Çarşamba günü ABD piyasaları bir yandan FED’in yorumları, diğer yandan da Cisco’nun beklenenden iyi gelen kâr rakamlarıyla moral bulmuş ve günü 155 puan artışla kapatmıştı. Dün bu moralle yükseliş beklenirken; Fransız BNP Bankası’nın üç fonunun ödemeleri durdurduğunu açıklaması, beklentinin tam tersine ciddi bir düşüşe neden oldu.

Alman Bundesbank’ın eşikaltı kredilere dayalı menkul kıymetlerde 3.5 milyar euro kaybeden IKB için başta Federal Ekonomi Kalkınma Bankası KfW ve diğer Alman bankalarını bir ‘kurtarma operasyonu’ için acil toplantıya çağırması da işin tuzu biberiydi. Eşikaltı krizinin Avrupa’ya da sıçraması piyasalardaki tedirginliği artırıyor. Eşikaltı krizinin zincirleme etkilerinin nereye varacağı da bir türlü net olarak hesaplanamıyor.

FED; faizleri bu kriz nedeniyle indirmeyerek (şimdilik!) çözümü ‘batan batar, kalan sağlar bizimdir’ mantığıyla piyasa bırakırken, Avrupa; tipik bir davranışla; ‘sorunu öteleme’yi tercih etmiş görünüyor. AMB ve Bundesbank; sorunlu bankalara ’ucuz’ likidite sağlayarak sorunun ertelenmesini; işi zamana bırakarak kendi içinde çözülmesini tercih ediyor. Likidite sağlanarak; fonlardan paralarını çekmek isteyenlerin paraları ödenebilir. Ancak bu likiditeyi gerektiren kıymetlerin altındaki ev kredileri ‘batınca’ verilen likidite nasıl geri ödenecek? AMB; ‘Zamanı gelince bakarız’ diye düşünüyor herhalde. O zaman geldiğinde bu zararı tüm AB sineye çekecektir.

Bu arada önemli bir not; büyüyen global ekonominin en önemli girdilerinden olan emtiaların fiyatlarında da ciddi düşüşler yaşanıyor. ABD’de beklenenden düşük gelen petrol stoklarına rağmen petrol, bakır ve hatta ‘güvenli liman’ altının fiyatları da düşüşten payını alıyor.

Yoksa piyasalar FED’in ’büyüme devam ediyor’ lafına da mı artık güvenmiyor?