Gelişmekte olan ülke piyasaları dendiğinde ilk akla gelen ülkelerin başında Türkiye ve Brezilya geliyor. Rusya ve Arjantinde bu gruba eklenebilecek önemli ülkeler. 1998'deki kriz sonrasında Rusya; iç borçlarını ödemediği için kısa süreli bu gruptan ayrılsa da, petrol fiyatlarının rekor seviyelere yükselmesinden sonra neredeyse bu ligden çıkacak duruma geldi. Arjantin ise konsolidasyon sonrası uzun süren IMF görüşmeleri neticesinde yeni bono ihracı ile biraz soluklanarak yeniden gelişmekte olan ülke piyasalarına döndü.

Bu piyasaların son dönemlerine bakıp Rusya'yı olumlu, Arjantin'i ise olumsuz taraftan dışarıda bıraktığımızda geriye kalan yine Brezilya ve Türkiye oluyor. Türk piyasalarında işlem yapan hemen tüm katılımcılar Brezilya'daki hareketleri yakından izliyorlar. Gelişmekte olan ülke kategorisinde işlem yapan tüm yabancı katılımcıların bu iki ülkede yatırım yapmalarından dolayı da oldukça doğal bir davranış.

Bu iki ülke ne kadar birbirine benziyor diye bakıldığında piyasa karakteristikleri benzemekle birlikte ekonomik yapılarında temel farklılıklar var.

Brezilya uzun yıllar hiper enflasyonla yaşadıktan sonra enflasyonu yüzde 6 seviyelerine kadar indirebilmiş durumda. Bizdeki enflasyon seviyesi de benzer bir noktaya geldi ancak biz hiç yüzde iki-üç-binli hiper enflasyonu yaşamadık. Brezilya'daki sol eğilimli Lula iktidarı zorlansa da yoluna IMF'siz devam ediyor. Biz ise IMF şemsiyesi altında yaşamayı tercih etmiş durumdayız. Uluslararası piyasalardan borçlanmada IMF kredibilitesini kullanıyoruz.

Brezilya'nın bize göre en önemli farklarından biri; onların dış ticaret fazlası, bizim ise açık veren bir ülke olmamızda ortaya çıkıyor. Brezilya aynı zamanda petrol ihraç eden bir ülke. Artan petrol fiyatları Brezilya'ya olumlu yansırken, petrol ithalatçısı durumundaki Türkiye içinse tam tersi. Yılın ilk sekiz ayında Brezilya 28.3 milyar dolar fazla verirken aynı dönemde biz 28.6 milyar dolar açık verdik. Sanay, malları üretimi de gittikçe artan Brezilya'daki dış ticaret fazlasının Brezilya Re-al'inin değerinin yükselmesine rağmen artarak devam ermesi de bizim için çalışılması gereken bir ders gibi görünüyor.

Brezilya'da gecelik faiz oranları Çarşamba günü 50 baz puanlık (yüzde yarım) indirimle yüzde 19.50'den yüzde 19'a indirildi. Genelde bankalararası piyasa bizden farklı olarak Brezilya Merkez Bankası'nın (BMB) açıkladığı oranların yaklaşık yarım puan altından işlem görüyor. BMB'nin Ağustos enflasyon görünüm raporuna göre reel fazi oranları (piyasadaki forward işlemlerindeki faizlerle beklenen enflasyona göre) yüzde 12.5 seviyesini korumaya devam ediyormuş.

Türkiye Merkez Bankası da gecelik oranlan 11 Ekim'de yüzde 14 seviyesine indirdi ki, yıllık bono faizlerini yüzde 14.75, enflasyon beklentisini de yüzde 6 kabul ettiğimizde bizdeki reel faizler yüzde 8.25'lere denk geliyor. Her iki ülke içinde yüksek bir oran ancak görünen o ki Brezilya'daki getiri halâ daha cazip.

AB yolu belki de bizim açımızdan olumlu olan farkı açıklayabilecek tek unsur. Yine de önümüzdeki aylarda her iki piyasadan birinde ortaya çıkabilecek bir sorun diğerini etkilemeye devam edecek.