TMSF geçen hafta l milyar dolarlık Tahsili Gecikmiş Alacak (TGA) satış ihalesinde ilk aşamayı, sıkıntılara rağmen 'başarıyla' geçti. Detaylı inceleme yapmak için başvuran 13 firmadan dört tanesi teklif verdi.

Peşin ödeme tutarı 150 milyon, tahsilat paylaşım alt sınırı yüzde 30 olan ihaleye en iyi teklif 159 milyon ve yüzde 42 tahsilat paylaşımı olarak geldi. Bu hafta içinde en iyi teklifi veren ilk üç firma iş planlarını hazırlayarak TMSF'ye sunacak. En yüksek tahsilat öngören teklif ihaleyi kazanacak.

Satiş sözleşmesinde yer alan kısıtlayıcı birçok madde nedeniyle katilimin sınırlı olduğu ihaleye gelen teklifler beklentilerden yüksek. Bu hafta içinde sonuçlanacak final görüşmelerinde tekliflerin iyileşmesi bile söz konusu. Umanm ilk ihaledeki hatalar yapılmaz da bu kez ihale tek defa da sonuçlanır.

Bu ihalenin başarıyla sonuçlanması TGA piyasasının oturması açısından önemli. TGA piyasasının anlaşılması ve yerleşmesi de gelecek içinde önemli. Önceki yazılarımda da değindiğim gibi TMSF'yi; kamu bankalarının, özel sektör bankalarının, özel finanas kurumlarını hatta büyük şirketlerin izlemesi mümkün.

Nitekim geçtiğimiz hafta sonu Vatan gazetesinde yayınlanan habere göre, kamu bankalarından 6 milyar YTL civarındaki TGA, TMSF'ye devredilecek. 2000'deki kriz sonrasında kamu bankaları ortak yönetim kurulu tüm sorunlu kredilere karşılık ayırmıştı. Karşılıklar nedeniyle oluşan zararlar, kamu bankalarının yeniden sermayelendirilmesi sırasında Hazine tarafından karşılanmıştı. Bir başka deyişle TMSF'ye devri düşünülen tüm kredilerin defter değerleri aslında "sıfır".

İster satılsın, ister TMSF'ye devredilsin devre esas alınacak tutar kamu bankaları için doğrudan kâr anlamına geliyor. Burada devir kararının sebepleri önem kazanıyor. İlk akla gelen sebep; kamu bankalarının özelleştirmeye hazırlamak için, bilançolarını küçültmek ve sorunlu kredilerden kurtarmak olabilir. Diğer bir amaç da son ihale ile elinde iş kalmayan TMSF'ye iş yaratmak olabilir. Umanm asıl niyet ikincisi değildir. Bu durum; elindeki TGA ları satarak küçülmeye çalışan TMSF'nin, kendisi için koymuş olduğu hedeflere ulaşmasının önünde bir engel oluşturacaktır.

Diğer taraftan TGA'ların satışı konusunda devlet kurumları içinde tek tecrübe TMSF'de. Önümüzdeki günlerde sonuçlanacak son ihaleyle TMSF; gerek uluslararası kurumlarla ilişkiler, gerekse bu tarz bir ihaleyi yürütme konusunda ciddi bir bilgi birikimine sahip olacak. Eğer kamu bankalarının elindeki TGA'lar TMSF'ye devredilir ise çok büyük olasılıkla bunlarda satışa çıkarılabilir. Ancak ilk aşamada bu devirde hangi "transfer/devir fiyatı" uygulanacak sorunu ortaya çıkacaktır.

Kamu bankaları yüksek kâr yazabilmek için yüksek fiyat talep edebilirler, buna karşın TMSF tahsilat çabalarında bu fiyata ulaşamayabilir.
Belki de en doğru çözüm; TGA'ların kamu bankalarında kalması ve önümüzdeki altı ay ya da bir sene içinde TMSF'nin danışmanlığı altında kamu bankaları tarafından doğrudan satılması.