Ekim ayının ortalarında yazmış olduğum petrol yazılarında; Brent petrolünde 50.50 seviyesinin önemli olduğuna ve buranın aşılması halinde, petrol fiyatlarında 50 dolarlı fiyatların kalıcı hale gelmesinde endişe edildiğine değinmiştim. Fiyatlar 51.7 seviyelerine kadar çıktı ancak burada fazla kalamadı ve geri dönmeye başladı.

Bu geri dönüş aslında ilginç. Zira petrolün yukarı çıkmasına neden olarak gösterilen; Çin talebi, Venezulla'daki durum, Rusya'daki Yukos krizi ve Irak'ta değişen pek bir şey yok. Hatta Yukos meselesinde işler daha da karıştı ve şirket artık nerdeyse dağılıyor. Felluce'deki ABD harekâtı Irak'taki meseleleri ve hatta seçimle ilgili konuları daha da sorunlu hale getirdi.

Ne oldu da petrol fiyatları düşmeye başladı? Öncelikle yüksek fiyatlar nedeniyle başta OPEC olmak üzere tüm petrol üreticileri kapasite artırımına gittiler ve arzda önemli oranda artış oldu. Yine fiyatların yüksekliği nedeniyle talepte de daralma yaşandı. Örneğin Japonya'nın petrol ithalatı, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 13 azaldı. Kışın ısınma amaçlı talebin yüksek olacağı varsayılmıştı. Ancak hava sıcaklıklarının kuzey yankürede, ortalamanın üzerinde seyretmesinden dolayı da ek talep oluşmadı. Bunların üzerine bir de; ABD'deki ham ve işlenmiş petrol ürünleri rezervlerindeki artışlar da eklendi.

Bunlar yine de piyasalardaki hızlı hareket için yeterli sebepler değil. Bu iyi haberlerin arasında, yukarıda sıralanan olumsuz haberler de vardı. Esas olan, hemen hemen bir yıl önce 25 dolar seviyelerinden başlayan yükseliş trendi içinde değişik seviyelerden pozisyon almış olanlar bu pozisyonlarından çıkmaya karar verdiler. Ekim sonunda zirvelerden sonra, hemen hemen tüm Kasım boyunca bu çıkış sürdü. Cuma günü Brent petrolünün varili 39.5 dolara düşerken, Ekim sonunda 55.7 dolar seviyelerine çıkan Amerikan petrolü 42.5 seviyelerine kadar geriledi.

Bundan sonra ne olabilir? Benim tahminim Brent bazında 38.5, Amerikan petrolü bazında da 41.5 dolar seviyeleri önemli. Son bir yıldan beri içinde bulunduğumuz yükseliş trendi, bu seviyeler kırılmazsa, bir süre daha devam edecek görünüyor. Eğer bu seviyeler kırılırsa, yeni düşüşler olacaktır. Ancak ben kısa zamanda bu seviyenin kırılacağını düşünmüyorum. Zira doların değer kaybından dolayı petrol üreticileri aslında petrol fiyatlarının artışından pek de faydalanamıyor. Bu nedenle arzı kısarak fiyatların belli bir seviyenin altına inmesine razı olmayabilirler.

Petrol 10 dolar düştü
Türkiye'deki petrol fiyatları, dünya fiyatları 50 dolarlar seviyesindeyken, Ekim ortası ve Kasım başında iki defa yüzde beşlik oranlarda arttırılmıştı. Bir ayda; 10 dolar düşen petrolün, içerideki fiyatlarında herhangi bir ayarlama yapılmadı. Dünya fiyatları yukarı çıkarken arttırılan fiyatlar; düşerken de indirilmeli diye düşünüyorum. Üstelik dolar kurları da son bir ayda yüzde 4 düşmüşken, pompa fiyatlarının yüksek kalması anlamlı gelmiyor.