Önceki gün ABD Mart ayı uluslararası net sermaye girişi rakamı 45.7 milyar dolar olarak açıklandı. Beklenti 65-85 milyar dolar arasında değişiyordu. Ocak ayındaki beklenti 58 milyar dolara karşın 91, Şubat ayında da 65 beklentiye karşın 85 milyar dolar gerçekleşmişti. Bu rakamların beklentilerin üzerinde çıkması ilk başta pek anlaşılamadı. Özellikle Türk piyasalarında.

Bunun ardındaki en önemli sebep, gelişmekte olan ülke piyasalarından yaşanan çıkış ve "kaliteye kaçış" idi. Bunun yanı sıra ABD'deki faizlerin artmasıyla hem güvenli liman hem de yüksek faiz beklentisiyle diğer gelişmiş ülkelerden ve özellikle Asya ülkelerinden gelen sermaye de vardı.

Ancak gözlerden kaçan bir başka daha nokta vardı ki bu girişlerin ardındaki önemli sebeplerden biriydi. Yeniden seçilen Bush yönetimi 2004 yılında "Yeni istihdam Yaratma" kanunu çıkarmış. Bu kanunla ABD şirketlerine sadece 2005 yılı için; yurt dışındaki iştiraklerinde elde ettikleri kârlan, yeni istihdam yaratacak yatırımlarda kullanmak üzere getirmeleri halinde vergi istisnası getirilmiş.

Daha önceki yıllarda kârlarını ülkeye getirenlerin normal ortalamalarının üzerinde getirdikleri de bu istisnadan faydalanabiliyor. Hatta yasaya göre yeni istihdam yaratmaksızın var olan istihdamı dahi koruyacak önlemleri alanlar da bile istisnalardan faydalanabiliyor.

Bizde IMF programı çerçevesinde tartışılan teşvikleri düşündüğümüzde, aslında ABD'de yapılan da bundan pek farklı değil. Her ikisinde de amaç aynı: yeni iş yaratmak, işsizliğe çözüm üretebilmek. Ancak arada çok önemli bir fark var: ABD'de IMF programı uygulanmıyor. Bu kanunla ABD, sadece işsizliğe çözüm üretmekle kalmıyor, aynı zamanda ekonomide soru işaretleri yaratan cari açığını da azaltıyor. Tıpkı bizim işçi dövizlerimiz gibi. Yine arada bir fark var: bizim işçi dövizlerinin tutarı ABD'deki rakamların yanında çok küçük kalıyor.

ABD ekonomisine dair açıklanan datalarda son haftalardaki iyileşmenin ardında bu girişlerin payı olduğu da düşünülebilir. Yine bu girişler; geçtiğimiz ayki "günün ekonomik göstergesi" olan 10 yıllık ABD tahvillerinin getirilerinde 4.70'lerden 4.10'lara düşüşün açıklamasına da bir katkı sağlayabilir.

Zira hareket ilgi çekiciydi. Bir taraftan FED faizleri 2.75'ten 3'e çıkarıyor ve müstakbel artışların sinyalini veriyor. Diğer taraftan 10 yıllık tahvil getirilen" düşüyor. Bu kendi içinde bir parça çelişki barındırıyordu. Evet "kaliteye kaçış" bunun ardındaki en önemli sebep olabilir, ancak ABD'li şirketlerin vergi avantajından yararlanma istekleriyle ülkeye gelen "kârların" da bunda pay sahibi olduğu düşünülebilir. Bu tarz girişlerin devam edeceğini var sayarsak, önümüzdeki dönemde özellikle ABD'deki cari açığın azaldığı yönündeki dataları görebiliriz. Bunların da benim yıl başında yazmış olduğum bir yazıda belirtmiş olduğum dolar/euro paritesinin iki yıllık perspektifte 1.18 seviyelerini görebileceği varsayımımı destekleyecek gibi görünüyor.