Sıcak hava "hayvanları" da vurdu
.
Mevsim normallerinin üzerine çıkan hava sıcaklığı; et, süt ve döl verimini
düşürürken, bu durumun önüne geçmek için çeşitli yollara başvuruluyor.
Adana'da sığırlar, dev vantilatörlerle serinletilirken, Prof. Dr. Şeref
İnal, sıcak bölgelerde fanlarla hava sirkülasyonu sağlanarak ya da
tepeden su püskürtme yöntemiyle serinlik sağlanılması önerisinde bulundu.
Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Tarımsal Araştırmalar Genel Müdürlüğüne
bağlı Çukurova Tarımsal Araştırmalar Enstitüsü Müdürü Numan Kılıçalp,
AA muhabirine yaptığı açıklamada, sıcağın sadece insanları değil
hayvanları da olumsuz etkilediğini bildirdi.
Kılıçalp, et ve süt veriminden faydalanan sığırlar için maksimum
sıcaklığın 22 dereceyi geçmemesi gerektiğine işaret ederek, "Oysa son
günlerde hava sıcaklığı sınır seviyesinin yaklaşık iki katına çıktı. Bu
durumun, sığırlarda süt, et ve döl verimi kayıplarına yol açmaması için
çaba harcıyoruz" dedi.
Sıcağın, hastalıkların görülme sıklığını da artıracağına dikkat çeken
Kılıçalp, "Enstitümüze bağlı Ali Hocalı Çiftliğinde, araştırma amaçlı
olarak dünyanın dört bir yanından getirdiğimiz spermlerle döllediğimiz
yaklaşık 300 baş hayvanın bir başka özelliği de sıcağı karşı dayanıklı
oluşları. Yaptığımız gözlemlerde, bu özellikteki hayvanların bile
sıcaktan etkilendiğini gördük" diye konuştu.
Aşırı sıcakların et, süt ve döl verimini düşürmemesi için dev
vantilatörlerle önlem aldıklarını ifade eden Kılıçalp, "Sıcağın yoğun
olduğu öğlen saatlerinde vantilatörleri merkezi sistemle çalıştırarak,
hayvanları serinletiyoruz" dedi.
Kılıçalp, sıcağın bir başka olumsuz etkisinin de hayvanlarda iştah
kesilmesi ve stres olduğunu ifade ederek, bunun için hayvan turşusu
olarak da bilinen silajla hayvanların iştahını açmaya çalıştıklarını
kaydetti.
SICAKLAR, İNEKLERİN SÜT VERİMİNİ AZALTTI
Öte yandan mevsim normallerinin üzerinde seyreden hava sıcaklıkları
Konya'da da yeterli serinletme sistemine sahip olmayan ahırlarda, inek
başına süt veriminin günlük yaklaşık 5 kilogram azaldığı belirtildi.
Selçuk Üniversitesi Veteriner Fakültesi Zootekni Ana Bilim Dalı Öğretim
Üyesi Prof. Dr. Şeref İnal, ineklerin süt veriminin aşırı soğuk ve aşırı
sıcakta azalabildiğini söyledi.
İnal, yurt genelindeki sıcaklık artışlarıyla süt inekçiliği yapan
işletmelerde, benzer verim kayıpları yaşayabileceğini vurguladı.
Kapalı ahırlar bir yana, hava sıcaklığının 25 derecenin üzerine çıktığı
günlerde yarı açık ahırlarda bile benzer sorunlarla karşılaşılabildiğini
anlatan İnal, "Bu nedenle aşırı sıcaklarda ahırlarda fanlarla hava
sirkülasyonu sağlanarak ya da tepeden su püskürtme yöntemiyle serinlik
sağlanmalıdır" dedi.
Ter bezleri olmadığı için ineklerin, atlar ya da ter bezleri bulunan
diğer canlılar gibi terleyemediklerini, soluk alıp vererek vücut
sıcaklıklarını korumaya çalıştıklarını anlatan İnal, şunları kaydetti:
"İneklerde en önemli nokta süt verimidir. Bunu etkileyen 2 önemli
faktör ise yeteri kadar yem yemek ve su içmektir. Ancak 25 derecenin
üzerinde sıcağa maruz kalan inekler, hızla soluk alıp vermeye başlarlar.
Bu nedenle soluk alıp vermekten, yem yemeye ya da su içmeye bile zaman
bulamayabilirler. İnekler aşırı sıcakta iştahları azaldığı için daha az
yem ve su tüketirler. Bu nedenle hava sıcaklığının 25 dereceyi aştığı
durumlarda, ineklerin süt verimi yüzde 30-35 azalabilir."
İnal, sıcaklığın 35 dereceyi bulması durumunda ise ineğin sadece hayatta
kalmaya çalıştığını, daha uzun süre yüksek sıcaklığa maruz kalması
durumunda ise metabolizma problemleri ortaya çıkabildiğini dile getirdi.
SÜT VERİMİ İNEK BAŞINA 5'ER LİTRE AZALDI-
Konya'da yarı açık sistemle süt inekçiliği yapan İsmail Kırmızı da
sıcaklığın 35 derecenin üzerine çıktığı son birkaç gündür, ineklerinin
sıcaktan olumsuz etkilenmeye başladığını belirtti.
Daha önce ortalama günde 20'şer litre süt veren ineklerinin sütünün,
bunaltıcı sıcakların yaşandığı bugünlerde ortalama 5'er litre azaldığını
anlatan Kırmızı, "Ahırımda özel serinletici sistemler bulunmuyor. Çünkü
böyle bir durumda önceki yıllarda karşılaşmamıştık. Sıcakların yerini
bir an önce daha serin günlere bırakmasını dilemekten başka çaremiz
yok" diye konuştu.
Kırmızı, sıcaklara bağlı benzer verim düşüşlerinin, aynı şekilde süt
inekçiliği yapan komşu ahırlarda da gözlendiğini sözlerine ekledi.










