Alaçam Mübadele Müzesi, Samsun'un Alaçam ilçesinde, tarihi bir Rum evinin restore edilmesiyle 2012 yılında hizmete açılmıştır. Türkiye ile Yunanistan arasında 1923 yılında imzalanan Lozan Antlaşması'na ek olarak yapılan nüfus mübadelesini ve bu sürecin insani boyutunu konu alır. Müzede, mübadele ile Alaçam'a yerleşen ve Alaçam'dan göç eden ailelere ait kişisel eşyalar, fotoğraflar, mektuplar, belgeler ve dönemin yaşamını yansıtan etnografik eserler sergilenir. Ziyaretçilerine, zorunlu göçün yarattığı travmaları, hasreti, yeni bir hayata tutunma çabalarını ve kültürel etkileşimleri aktaran müze, Türkiye'deki ilk mübadele müzelerinden biri olma özelliğini taşır. Alaçam Mübadele Müzesi, geçmişin acı tatlı hatıralarını yaşatarak toplumsal hafızayı canlı tutan önemli bir kültür durağıdır.