Geri Dön

Alzheimer teşhisi nasıl konulur? Tedavi seçenekleri nelerdir?

Nöroloji Uzmanı Dr. Süreyya Ataus, Alzheimer teşhisi ve tedavisi hakkında tüm merak edilenleri sizler için derledi.

Alzheimer teşhisi nasıl konulur? Tedavi seçenekleri nelerdir?

Bunama olarak da bilinen en yaygın demans türü olan Alzheimer hastalığı, beyin hücrelerinin ölümü nedeniyle insanlarda bilişsel gerilemeye neden olan nörolojik bir hastalıktır ve bunamanın en yaygın nedenidir. Alzheimer hastalığının belirtileri genellikle 60 yaşından sonra yavaş yavaş ve zamanla ortaya çıkar ve kişiyi günlük işlerini kendi başına yapamayacak kadar olumsuz etkiler. Ancak zamanla gelişerek kişilerin son zamanlarda yaptıklarını hatırlayamamalarına neden olur. Kişi arkadaşlarını, ailesini, eşini ve hatta çocuklarını tanımlayamaz hale gelir.

Alzheimer teşhisi nasıl konulur Tedavi seçenekleri nelerdir

Başlıca Alzheimer nedenleri

Alzheimer hastalığının kesin nedeni bilinmemektedir. Ancak hastalığın genetik, yaşam tarzı ve çevresel faktörler gibi faktörlerin tetikleyebileceği bilinmektedir. Alzheimer hastalığında beyin farklılıkları, semptomlar ortaya çıkmadan yıllar önce başlar. Sonuç olarak kişi Alzheimer hastası olduğunun farkında değildir ve beyinde beta-amiloid granüllerinin birikmesi nedeniyle sinir hücreleri arasındaki iletişim bozulur. Zamanla, beyin hücreleri sağlıklı insanlardan daha hızlı ölmeye başlar. Beyindeki bu anormallikler, beynin hafızayla ilgili kısmı olan hipokampusta başlar ve zamanla beyne yayılır.

Beyin küçülmesine neden olan bu gibi durumlarda beyin küçülür ve birçok fonksiyonunu kaybeder. Tüm bu hasarlar, öğrenmeden sorumlu olan asetilkolin adı verilen bir proteinin azalmasına ve beyinde glutamat adı verilen bir maddenin artmasına neden olur. Yani Alzheimer başlangıçta öğrenmeyi ve hafızayı etkiler ve hastalık yıllar içinde yavaş ilerledikçe diğer zihinsel faaliyetlerin bozulmasına ve bozulmasına neden olarak büyük sorunlara yol açabilir.

Alzheimer hastalığının ilk belirtilerinden biri unutkanlıktır

Alzheimer hastalığının ilk belirtilerinden biri unutkanlıktır. Unutkanlık başlangıçta hafiftir, günlük aktiviteler üzerinde çok az etkisi vardır, ancak kişinin yaşam kalitesini biraz düşürür. Ancak ilerleyen dönemlerde unutkanlığın şiddeti arttıkça kişilerin yaşam kalitesi düşmektedir.

Bir kişinin bilişinin ve davranışının etkilendiği bu süre zarfında kişilerin, nesnelerin ve yerlerin adlarını hatırlamak zordur. Kişi son olayları hatırlayamaz veya yolunu bulamaz. Daha sonra hastalıkta semptomlar kötüleşir ve hastanın hayatı acı çekmeye başlar. Kişi zamanla kendini kapatarak dış dünyadan soyutlanır.

Alzheimer teşhisi nasıl konulur?

Alzheimer hastalarının doktorlara başvurmaları esas olarak aile üyelerinin ısrarı ile olmaktadır. Doktor, hastanın hikayesini önce hastanın kendisinden ve gerekirse ailesinden duyar. Ardından nörolojik muayenelerle kişinin dengesi, hissi ve davranışı ölçülür. Bir kişinin hafızasının mevcut durumunu anlamak için bir dizi sinirsel hafıza testi yapılır. Doktorlar gerekli görürse radyoloji ve laboratuvar testleri gibi ek testler isteyebilir. Doktorlar, Manyetik Rezonans (MR), Bilgisayarlı Tomografi (BT), Pozitron Emisyon Tomografisi (PET) gibi görüntüleme işlemleri sonrasında hastaları değerlendirir. Tüm verilere göre kişiye Alzheimer hastalığı teşhisi konulur.

Tedavi seçenekleri nelerdir?

Alzheimer hastalığı bireyleri olduğu kadar aileleri de etkiler. Bu nedenle tedavi sürecinden önce doktor hastanın ailesini hastaya nasıl tedavi edileceği, yapılması ve yapılmaması gerekenler konusunda bilgilendirecektir.

Şu anda Alzheimer hastalığını vücuttan tamamen yok eden bir tedavi yoktur. Mevcut tedaviler sadece hastalığın ilerlemesini yavaşlatabilir. Bu özelliğin kullanılması hasta şikayetlerini azaltmayı amaçlamaktadır. Alzheimer hastalığının tedavisi, hastalığın mevcut durumuna göre değişir. İlaç tedavisine genellikle düşük dozlarda başlanır. İlacın dozu zamanla artacaktır. Sonuç olarak hem hastanın hem de hastaya bakan ailesinin yaşam kalitesi artar. Yine de Alzheimer hastalığının ilerleyici doğası nedeniyle hastalar zamanla kötüleşir.

TPS tedavi yöntemi

TPS, hafif ve orta dereceli Alzheimer hastalığı için cerrahi olmayan, uygulaması kolay ve oldukça başarılı bir tedavidir. Transkraniyal nabız stimülasyon terapisinde, beynin istenen bölgeleri tam bir güvenlik içinde ve stimülasyon olmadan uyarılır. Geliştirilen bu yöntem sayesinde ancak cerrahi müdahale ile mümkün olan derin beyin stimülasyonu non-invaziv olarak yani herhangi bir cerrahi müdahale gerektirmeden yapılabilmektedir. İşlemin ameliyatsız ve yüksek hasta konforu ile yapılabilmesi Alzheimer tedavisinde devrim niteliğinde bir gelişmedir.

TPS beyin stimülasyonu sayesinde beynin istenilen alanına yaklaşık 8 cm derinlikte, herhangi bir yan etkiye neden olamayacak şekilde kısa akustik dalgalar gönderilmektedir. Gönderilen sinyaller sayesinde beyinde iyileşme üzerinde biyolojik etkisi olan kimyasal reaksiyonlar yaratılır.

İlk TPS tedavisi seansından sonra 2 hafta içerisinde hastalardaki değişimler rahatlıkla gözlenebilmektedir. Tedaviden hızlı sonuç alınması hasta ve hasta yakınları açısından tedavinin devamlılığının sağlanmasını kolaylaştırmaktadır.

Uzun ve meşakkatli bir tedavi süreci olmaması, hızlı sonuç alınması, sonuçların hasta ve hasta yakınlarını mutlu etmesi TPS yönteminin Alzheimer tedavisinde tercih edilmesini sağlamaktadır.