Gazete Vatan Logo
GündemYazarlar ne dedi? (2)

Yazarlar ne dedi? (2)

Yazarlar ne dedi? (2)

.

Haberin Devamı
Haberin Devamı

Artık piyasa toplumuyuz
Prof. Mümtaz’er Türköne-Gazi Üniversitesi

Piyasa toplumu, toplumsal kuralların piyasa tarafından belirlendiği bir toplumdur. Türkiye mahalle baskısı yerine bireysel özgürlükleri ikame eden bir ülke. Kimsenin mahalle baskısından şikayet edecek bir sebebi yok. Sosyolojik olarak, AKP’nin Türkiye’yi yukardan aşağıya İslamlaştırması, imkansız. Tam tersine AKP’nin Türkiye’yi modernleştirdiği, dışa açtığı ölçüde laikleştireceğini düşünüyorum. Bireyselleşme aynı zamanda laikleşmeyi getirir. AKP eğer söz verdiği gibi Türkiye’de kişi başına düşen milli geliri 10 bin dolara çıkartırsa Türkiye dünyanın en laik ülkesi olur. İran veya Malezya Türkiye ile karşılaştırılabilecek ülkeler değil. Bunlar çok fantastik karşılaştırmalar. Türkiye çok güçlü gelenekleri, çok güçlü kuralları olan bir toplum. Osmanlı döneminde bile olmayan bir devlet modelinden nasıl bahsedebiliriz. Türkiye 84 yıllık cumhuriyet ile büyük mesafeler kat etti. Türkiye’nin laik demokratik cumhuriyetten geri dönüşü yok.


Kadınlar daha uyanık olmalı
Prof. Fatmagül Berktay-İstanbul Üniversitesi

Cemaat baskısı kavramı öteden beri bildiğimiz bir kavram. Özellikle Ortadoğu ülkelerinde çok geçerli çok etkili olan bir olgu. Ben Türkiye’nin yapısal olarak son derece ataerkil bir ülke olduğu kanaatindeyim. Bu açıdan Şerif Mardin’e katılmamak mümkün değil. Türkiye’deki ataerkilliğin genelgeçer ya da gelirgeçer tartışmalardan çok daha derinde bir yerde olduğu ve bununla mücadele etmek gerektiğini düşünüyorum. Mesele yüzeysel bir şekilde hayat tarzımızı korumak Boğaz’da rakı içme özgürlüğünü korumak değil. Bu ataerkil güçle daha etkin mücadeleye girişmek. Ataerkil olgunun AKP gibi bir partinin iktidarda olmasıyla güçlenmesi daha yüksek bir ihtimal. Ataerkil olgu muhafazakar kesimlerin iktidarı zorlaması sonucu, yani mahalle baskısıyla, islamileşme etkileri gösterebilir. Aslında islami bir parti iktidarda olsun olmasın ataerkil olgu Türkiye’de zaten var. Ama bu kesimlerde cemaatler önemli ve etkin oldukları için, ataerkil yapıyı besleyip güçlendirir. Önemli olan bu tarz baskılara karşı siyaset içinde kalarak mücadele etmek. Kadınlar başta olmak üzere uyanık olmak gerekir.
Türkiye’nin İran ya da Malezya örneğindeki gibi olma ihtimali oldukça düşük görüyorum. Uyanık olunduğu sürece, demokratikleşme yolunda içeriksel olarak ciddi adımlar atıldığı sürece böyle bir şey olmaz. Laiklik Türkiye’de önemli ölçüde kök saldı.


Laiklerin baskısı ne olacak?
Ahmet Taşgetiren-Yazar

Mahalle baskısı kavramını Şerif Mardin ortaya attı fakat, o kavramın tek alana yönelik kullanımı doğru değil. Çok farklı toplumsal alanlarda da o tür baskı alanlarının oluşması mümkündür. Mesela laik söylemin ağır bastığı bir medya ortamında herhangi bir yazara karşı böyle bir baskı ortamı oluşabilir. Vaktiyle Bülent Ecevit “inananlara saygılı laiklik” dediğinde kendi siyasal zemininden büyük tepki görmüştü ve gericilikle suçlanmıştı. 12 Eylül’ün lideri Kenan Evren bile anayasaya zorunlu din dersi koyduğu için hala gericiliği cesaretlendirmekle suçlanmıştır. Vatan Gazetesi’nde Tuğçe Baran, başörtülüleri ya da AKP’lileri savunun yazılar yazdığı için yoğun tepkiye maruz kaldığını kendi sütununda yazmıştı. Baskı çok farklı ortamlarda ortaya çıkabilir.
Türkiye’nin kendine özgü, son derece müsamahakâr bir İslam yorumu vardır. Türkiye’nin İslam’la ilgili yürüyüşü İran’dan ve Malezya’dan da farklıdır; yani oralara benzemesi söz konusu değildir. Aksine bütün İslam dünyasının Türkiye örneğini benimseme eğiliminde olduğunu düşünüyorum. AKP hükümetinin yukarıdan aşağıya bir İslamlaştırma projesi, politikası uygulayacağını asla düşünmüyorum. Çok titiz olacağını sanıyorum.
Çünkü Türkiye’de iktidar olmak, sadece iç dengeleri değil uluslararası dengeleri de dikkate almayı gerektiriyor. Türkiye’nin Amerika ve AB ile ilişkilerinin niteliği ülkede İslamci bir politikayı taşıyacak nitelikte değildir. İç dengeler açısından AKP hükümeti ülkenin gerilime düşmesine yol açacak tavırlardan kaçınacaktır.

Sizin İçin Seçtiklerimiz