Haberin Devamı

ADLİ KONTROL

- Tasarıyla, hakimlerin tutuklama yerine adli kontrol uygulayabileceğine yönelik düzenlemedeki süre sınırı kaldırıyor. Yürütülen soruşturmada, tutuklama sebepleri olsa bile, şüphelinin tutuklanması yerine adli kontrol altına alınmasına karar verilebilecek.

- Tutuklamaya ilişkin kararlarda kuvvetli suç şüphesi ve tutuklama nedenlerinin varlığıyla tutuklama tedbirinin ölçülü olduğunun somut olgularla gerekçelendirilmesi gerekecek.

BASIN SUÇLARINA ERTELEME

n 31 Aralık 2011’e kadar basın yayın yoluyla ya da düşünce açıklama yöntemleriyle işlenen, üst sınırı 5 yıldan fazla olmayan hapis cezasını gerektiren suçlarda soruşturma, dava veya ceza ertelenecek. Erteleme kararından itibaren 3 yıl yeni suç işlememesi halinde, düşme kararı verilecek ve ceza ortadan kalkacak.

ÜLKÜCÜLERE TAHLİYE YOLU

- 12 Eylül 1980 tarihinden önce işlenen suçlardan dolayı lehe kanun, TCK’nın cezaların içtimaına ilişkin hükümleri uygulandıktan sonra ortaya çıkan ceza gözönünde bulundurularak belirlenecek. Belirlenen bu ceza infaz bakımından lehe hükümler içeren kanuna göre infaz edilecek. Bu düzenlemeyle halen 1980 öncesi birden fazla kişiyi öldürdükleri için cezaevinde olan Bahçelievler katliamı hükümlülerinin de aralarında olduğu çok sayıda ülkücü tahliye olacak.

İCRALARDA YENİ DÜZEN

- Borçlunun ‘haline münasip evi’, ekonomik faaliyeti, bedeni çalışmasına dayanan borçlunun mesleğini sürdürebilmesi için gerekli olan eşyalar, aile bireyleri için lüzumlu eşyalar ve öğrenci bursları haczedilemeyecek. Para, kıymetli evrak, altın, gümüş, değerli taş, antika veya süs eşyası gibi kıymetli şeyler ise bu istisnalara girseler bile haczedilebilecek. Kolluk kuvvetlerinin yakaladığı hacizli motorlu araçlar, en geç 3 gün içinde deposu bulunan en yakın icra müdürlüğüne teslim edilecek.

- İcra ve iflas dairelerine ödemeler, Adalet Bakanlığı’nca bankalarda açılan hesaba yatırılacak. Haciz sırasında yapılan ödeme nedeniyle tahsil edilen paralar, en geç ertesi gün banka hesabına yatırılacak.

- Yabancı devlet aleyhine ilamsız (mahkeme kararına dayanmayan) icra takibi yapılamayacak. Yabancı devlet aleyhine başlatılan ilamlı icra taleplerine ilişkin icra emrinde de borçlu devlete ait malların haczedilebileceği ayrıca ihtar edilecek.

- Borçlular, icra takibini artık elektronik ortamda da yapabilecek.

- Hacizli malların satış ilanı elektronik ortamda da yapılabilecek. Elektronik ortamdaki teklifler, malın kıymetinin yüzde 50’sinden az olamayacak ve teklif için yüzde 20 oranında teminat gösterilecek.

ELEKTRONİK İMZA:

- Güvenli elektronik imza ile oluşturulan elektronik veriler senet hükmünde sayılacak ve elle atılan imza ile aynı ispat gücüne haiz olacak. Güvenli elektronik imza, kanunun yasaklamadığı durumlarda elle atılan imza yerine kullanılabilecek.

HABERLEŞMENİN GİZLİLİĞİNDE AĞIR CEZALAR

- Haberleşmenin gizliliğini ihlal edenlere verilen hapis cezaları artırılıyor. Kişiler arasında haberleşmenin gizliliğini ihlal eden kişiye 6 ay-1 yıl yerine 1-3 yıl arası; haberleşmenin kaydına 1-3 yerine 2-6 yıl; haberleşme içeriklerini hukuka aykırı ifşa edenlere 1-3 yerine 2-5 yıl; kişiler arasındaki konuşmaları bir aletle dinleyen veya kaydedenlere 2 ay-6 ay yerine 2-5 yıl ceza verilecek. Katıldığı aleni olmayan bir söyleşiyi kayda alan kişiye 6 ay - 2 yıl arası hapis verilecek. Kaydederek elde ettiği konuşmaları hukuka aykırı olarak ifşa eden kişi, 2-5 yıl hapis cezasına çarptırılacak.

Kişilerin özel hayatının gizliliğini ihlal eden kişilere uygulanan hapis cezaları da artırıldı. Buna göre, bu kişilere 1-3 yıl ceza verilecek. Gizliliğin, görüntü veya seslerin kayda alınması suretiyle ihlal edilmesi halinde verilecek ceza bir kat artırılacak. Kişilerin özel hayatına ilişkin görüntü veya sesleri ifşa eden kimse, 2 yıldan 5 yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılacak.

RÜŞVET CEZALARI

- Kamu görevlisinin rüşvet talebinde bulunması ancak bunun kişi tarafından kabul edilmemesi halinde, kamu görevlisi “rüşvete teşebbüs” suçundan en az 2 yıl hapse mahkum edilecek.

- Rüşvete aracılık edenlen de “müşterek fail” olarak cezalandırılacak.

- Rüşvet suçunu işleyen yargıç, savcı, hakem, bilirkişi, noter veya yeminli mali müşavir olması halinde verilecek ceza 1/3’den yarısına kadar artırılabilecek.

DANIŞTAY’A YÖNELİK DÜZENLEMELER

- Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu’nda bulunan 6 bin dosyanın karara bağlanabilmesi için, geçici süreyle Kurulun yapısı ve çalışma usulu değiştiriliyor. Geçici süre sonunda birikmiş dosyaların 2-3 yıl içinde karara bağlanması hedefleniyor. Böylece, Danıştay’ın ilk derece sıfatıyla baktığı davaların azaltılmasına paralel olarak, kurula yeni dosya gelişi azalacak ve süre sonunda kurul eski yapısına dönecek. İdare ve vergi mahkemelerinde tek hakim tarafından görülecek davalarda bin TL olarak belirlenen parasal sınır, 25 bin TL’ye çıkarılacak.

- TBMM Genel Sekreteri ile düzenleyici ve denetleyici kurumların başkanları, kamudaki başhukuk ve birinci hukuk müşavirleri, hukuk hizmetleri başkanı ve hukuk işleri müdürü Danıştay üyesi olabilecek.

- Danıştay, ilk derece mahkemesi olarak sadece Bakanlıklar ile kamu kuruluşları veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarınca çıkarılan ve ülke çapında uygulanacak düzenleyici işlemlere karşı açılacak davaları karara bağlayacak.

YÜRÜTMENİN DURDURULMASI ZORLAŞIYOR

- Danıştay veya idari mahkemeler ise yürütmenin durdurulması kararını idarenin savunması alınmadan veremeyecek.

Sadece ilgili kanun hükmünün iptali istemiyle Anayasa Mahkemesi’ne başvurulduğu gerekçesiyle yürütmenin durdurulması kararı verilemeyecek. Aynı sebeplere dayanılarak ikinci kez yürütmenin durdurulması istenemeyecek.

DANIŞTAY’IN İŞ YÜKÜ AZALTILIYOR:

- İdare mahkemelerinin, ilk ve orta öğretim öğrencilerinin sınıf geçme, not, kayıt, nakil, ilişik kesme ve disiplin cezalarına ilişkin işlemlerle yükseköğretim öğrencilerinin sınıf geçme ve notlarının tespitine ilişkin işlemlere de bölge idare mahkemesinde itiraz edilebilecek. Danıştay’a gidilmeyecek.

- Kamu görevlileri hakkındaki görevlendirme, ikinci görev, vekaleten atama, il içi naklen atama, görevden uzaklaştırma, yolluk, lojman ve izinler ile bunlara bağlı parasal haklara ilişkin idari işlemlere, uyarma ve kınama cezası verilmesine asker ailelerine yardım ile ilgili işlemlere de itiraz edilebilecek, Danıştay’a gidilemeyecek.

- Rekabet ve Şeker Kurumu’nun nihai kararlarına; EPDK, BDDK’nın ise bütün kararlarına, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumunun sektörle ilgili kararlarına, Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurulu’nun düzenleyici ve denetleyici nitelikteki kararlarına karşı Danıştay yerine idare mahkemesinde dava açılabilecek.

HAPİS YERİNE PARA CEZASI:

- Oturmaya mecbur oldukları yerlerden kaçan yabancılara, artık hapis yerine 500 - 3 bin TL arası para cezası verilecek.

- Sınır dışı edildikleri veya Türkiye’yi terk etmeleri istenildiği halde, izinsiz gelmeye yeltenen yabancılara da hapis yerine 2 - 5 bin lira arası para ve sınır dışı cezası verilecek.

- Belgesiz seyahat acentalığı yapanlara hapis yerine 10 bin TL’ye kadar adli, 2-5 bin lira idari para cezası; belgesiz rehberlik yapanlara da 500-2 bin lira arası idari para cezası verilecek.