Heykeltıraş Mehmet Aksoy’un Avukatı Turgut Kazan, Başbakan Recep Tayyip Erdoğan’ın ’ucube’ dediği İnsanlık Anıtı için verilen yıkım/kaldırma kararına karşı Erzurum 1’inci İdare Mahkemesi’nde iptal davası açtı
Avukat Turgut Kazan ile Avukat Aslı Kazan Gilmore, dün Erzurum’a gelerek yıkım kararı alınan “İnsanlık Anıtını”nın yıkılmasının durdurulması için dava açtı. Kazan ile Gilmore’nin verdiği dilekçede, Anayasa’nın 64’üncü maddesindeki “Devlet sanat faaliyetlerini ve sanatçıyı korur ve gereken tedbirleri alır”, “Eser sahibinin izni olmadan, eserde en küçük bir değişiklik yapılamaz”, “Eser sahibi eserin mahiyet ve hususiyetlerini bozanlardan; değiştirmeleri menedebilir”, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununun (FSEK)16, 17’inci maddelerinde yer alan “Malik (belediye) eseri bozamaz ve yok edemez” bölümlerini aktardı.
Heykeltıraş Mehmet Aksoy’u davacı, Kars Belediyesini davalı olarak gösteren Avukat Kazan, Türkiye’nin bir hukuk devleti olduğuna inanılarak yapılan İnsanlık Anıtı’nın, ‘Başbakan’ın bilinen talimatı üzerine’ yıkılıp yok edilmesi yolundaki yasaya, hukuka açıkça aykırı olan Belediye Meclisi kararının iptali ile uğranılacak mağduriyetin ve Türkiye’ye yaşatılacak utancın önlenebilmesi için, ivedilikle Yürütmeyi durdurma kararı verilmesini istedi.
Uluslararası temsilci
İncelemenin de duruşmalı olarak yapılması isteyen Turgut Kazan, dilekçesinde şu görüşlere yer verdi: “Müvekkilim, çağdaş Türk sanatının uluslararası temsilcilerinden biridir. Başta Berlin olmak üzere Türkiye dahil, dünyanın çeşitli kentlerinde heykelleri olan bir sanatçıdır. Berlin’deki Meçhul Asker Kaçağı Anıtı ile İMKB ve İş Bankası kuleleri girişindeki Ayı, Boğa ve Kibele Çeşmesi yapıtları, onun nasıl özgün bir sanatçı olduğunun, rastgele seçilmiş kanıtlarıdır. Özellikle, Selçuk Meydanı’ndaki Kurtuluş Yolu Anıtı, heykelle ışığı buluşturan eşsiz bir örnektir. Kars Belediye Meclisi’nce Hazine’ye ait söz konusu tepeye ‘Bir daha savaş olmaması adına İnsanlık Anıtı yapılmasına’ karar verilince, davalı idare bu anıtı ancak müvekkilimin yapabileceğini düşünmüş ve kendisiyle görüşüp anlaşarak bir sözleşme imzalamıştır. Bu sözleşmede, ‘Kars’ın bulunduğu coğrafyada gerginlikleri, düşmanlıkları, savaşları bir barış ve dostluk düşüncesi etrafında ortadan kaldırma, insanları barışa çağırma, heykelin temel amacıdır. Erzurum Koruma Kurulu da önce 2.11.2006 gün ve 421 sayılı kararıyla parselde mevcut bazı taşınmazları tescil etmiş, 23.12.2006 gün ve 501 sayılı kararıyla inşaat izni verdiği gibi, 8.2.2007 gün ve 523 sayılı kararıyla da çevre düzeni projesini onaylamıştır. İşte, müvekkilim böyle bir hukuksal temele dayanarak ve anayasanın 2, 64 ve 90/ son maddeleri ile AİHS, Bern Sözleşmesi ve FSEK’nın 16 ve 17. maddeleri ile sağlanan güvencelere inanarak, 2006 yılında anıtın yapımına başlamıştır.” İnsanlık Anıtı’ndaki barış vurgusu, bazı kesimlerin tepkisine yol açtığınıı, mesajın Erivan’la uzlaşma arayışı sayılarak karşı çıkıldığını anlatan Turgut kazan, baskılar artınca Erzurum Korumu Kurulunun da yapımı durduracak formül aradığını savundu. Turgut Kazan, şunları söyledi:“Başbakan, Kars konuşmasında bilinen talimatı vermiş, ‘Bu ucubeyi kaldırın’ demiştir. Anıtın bulunduğu yer SİT alanı değildir. Bu gerçek, koruma kurulu kararlarında açıkça belirtilmiştir. Dolayısıyla, Belediye meclisi kararı öncelikle Yüksek Kurul kararına aykırıdır.”
‘Taliban gölgesi’
Kazan, İçişleri Bakanlığı’nın, incelemesinde Koruma Bölge Kurulu kararlarına aykırılık bulunmadığının belirtildiğini hatırlattı. Turgut Kazan İdare Mahkemesine verdiği dilekçenin sonuç ve istek bölümünde ise yasalara, hukuka açıkça aykırı, çağdışı olan dava konusu kararın iptalini ve bir sanat eserinin yıkılması ile onarılmaz sonuçlar doğacağını bildirdi. Kazan, “Türkiye üzerinde Taliban gölgesi yaratılacağı için, öncelik ve ivedilikle, savunma beklenmeksizin, yürütmeyi durdurma verilmesi, incelemenin ” dileğinde bulundu.
Vali Kara: “Onay yetkimiz yok”
Kars Valisi Ahmet Kara, belediyenin İnsanlık Anıtını kaldırma kararına ilişkin kendilerinin onay yetkisi olmadığını belirterek, şunları söyledi: “5393 sayılı belediye kanununa göre belediye kararları onaya tabi değildir. Eskiden belediyeler, Valiliklerin vesayeti altındaydı. Son kanun vesayeti tamamen kaldırdı. Merkezi idarenin belediyeler üzerinde yetkileri var tabi, ama onay yetkisi yok.”
