Haberin Devamı

1979'daki İslam Devrimi'nden beri 9'uncu kez yapılacak olan seçimde aday olabilmek için 1014 gibi rekor sayıda başvuru yapılmıştı, ancak din adamlarından oluşan Anayasayı Koruyucular Konseyi'nin elemelerinin ardından seçime tamamı erkek 8 aday katılabiliyor. 1989-1997 yılları arasında cumhurbaşkanlığı yapan Ali Ekber Haşimi Rafsancani seçimlerin favorisi olarak gösterilse de, "zafere' ilk turda ulaşması zor gözüküyor.

8 ERKEK ADAY
En büyük 2 siyasi gücün muhafazakarlar ve reformculardan oluştuğu ülkede, bu 8 adaydan 5'i muhafazakar, 3'ü de reformcu kanattan.

Muhafazakar adayların başında eski Cumhurbaşkanı Ali Ekber Haşimi Rafsancani geliyor. Kamuoyu yoklamalarına göre 70 yaşındaki Rafsancani seçimin en favori adayı. Halen meclis ile Anayasayı Koruyucular Konseyi (AKK) arasındaki anlaşmazlıkların çözüm mercii olan Düzenin Yararını Teşhis Heyeti (DYTH) başkanlığı ve dini lideri seçen Uzmanlar Meclisi Başkan Yardımcılığı görevlerini yürüten Rafsancani, bazen sertlik yanlılarını desteklerken bazen de ılımlı bir çizgi izliyor. Dış politikada Batı ile yakınlaşmaya ve İran'ın bölgesel güç olmasına çabalayan Rafsancani, iç politikada ise sert şeriat yasalarının uygulanmasına karşı çıkıyor.

ULUSLARARASI TOPLUMLA İLİŞKİLERİN İYİLEŞTİRİLMESİ BEKLENTİSİ
Muhafazakar olmasına rağmen gündemde yer alan ivedi reformların farkında olduğunu dile getiren Haşimi Rafsancani, özellikle işsizliğin üzerine gideceği vaadinde bulundu. İran'ın uluslararası toplum ile yeniden iyi ilişkiler içinde olması, Rafsancani'den beklenen bir başka değişim atağı olarak ön plana çıkıyor.

Rafsancani, Washington yönetimiyle ilişkileri farklı bir mecraya taşımak istediğini saklamıyor. Kısa süre önce CNN İnternational´a konuşan Rafsancani İran ile uluslararası toplum ilişkilerini geren, Tahran'ın nükleer zenginleştirme tartışmasını da her iki tarafı da memnun edecek bir şekilde noktalayacağını anlattı.

Rafsancani'nin baş rakibi ise yine muhafazakar kanadın adaylarından eski polis şefi Muhammed Bakır Kalibaf. Karma ekonomiyi savunan ve basın özgürlüğüne birtakın sınırlamalar getirilmesini savunan pragmatist Kalibaf'ın seçim sloganı; "İranlılar güzel yaşamayı hak ediyor". Diğer muhafazakar adaylar eski televizyon yayınları şefi Ali Laricani, Eski Cumhuriyet Muhafızları komutanı Muhsin Rızai ve Tahran Belediye Başkanı Mahmud Ahmedinezad'ın kazanma şansı daha zayıf.

REFORMCULARIN UMUDU MOİN
Reformcularda ise eski eğitim bakanı Mustafa Moin öne çıkıyor. Öğrenci hakları savunucusu olarak adından söz ettiren Moin, seçilmesi halinde insan haklarından sorumlu bir bakan atayacağını vaad ediyor. Kitleleri etkileme gücünden yoksun Moin, Kalibaf'a kıyasla renksiz bir kişiliğe sahip. Buna karşılık, Mustafa Moin, İran'ın yüz yüze olduğu sorunları cesur şekilde ifade etmesiyle dikkat çekiyor.

Dış politikada İran'ın dış güçlere bağımlı olmamasını, iç politikada ise uzlaşmayı savunan eski meclis başkanı Mehdi Kerrubi de diğer reformcu aday. Reformcu kesimin 3'ncü adayı ise, eski cumhurbaşkanı yardımcısı Muhsin Mehralizade.

KAMPANYA GÖLGELENDİ
27 Mayıs'ta başlayıp bugün sona eren seçim kampanyası boyunca 2 taraf arasındaki gerilim yükseldi. Günlerdir ülkenin pekçok yerinde patlayan bombalar daha çok reformcuları hedef alırken, muhafazakar kanadın destekçilerin birçok yerde reformcu seçmenlere saldırdığı ve mitinglerini sabote ettiği belirtiliyor. Hatta Moin, üzerlerindeki baskıların devam etmesi halinde adaylıklarını devam ettirip ettirmemeyi bir kez daha düşüneceklerini belirtti.

SEÇİM SÜRECİ NASIL?
15 yaşını dolduran her vatandaşın oy kullanma hakkına sahip olduğu 67 milyon nüfuslu İran'da, cuma günü yaklaşık 48 milyon seçmenin sandık başına gitmesi bekleniyor. Cumhurbaşkanının görev süresi 4 yıl ve anayasa, 2 dönem üstüste cumhurbaşkanlığı yapılmasına müsaade etmiyor. Eğer bir aday, boş oylar da dahil olmak üzere kullanılan tüm oy sayısının en az yüzde 50'sini alırsa seçimi kazanıyor. Hiçbir adayın yüzde 50 oy oranını geçememesi durumunda ise en fazla oyu alan aday ve en yakın takipçisi, seçim sonuçlarının açıklandığı günden sonraki ilk cuma günü, seçimin 2'nci turunda yarışıyor. Bu turda en çok oyu alan, cumhurbaşkanı seçiliyor.