Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ümit Serdar, yaklaşan fındık hasadı öncesi maliyeti düşürmek amacıyla üreticilere "file örtü" yöntemini önerdi. Serdar, "Yaptığımız denemelerde file yönteminin fındık toplama hızını en az 3-4 kat artırdığını, diğer taraftan randımanı da yükselttiğini tespit ettik. Hasat maliyetini düşürmek için bu yöntem daha fazla yaygınlaştırılmalı" dedi.
Fındık hasadına sayılı günler kala üreticiler bahçelerde son hazırlıklarını sürdürürken, uzmanlardan da hasat maliyetini düşürecek uyarılar gelmeye devam ediyor. OMÜ Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ümit Serdar, özellikle son yıllarda artan işçilik giderlerine dikkat çekerek, üreticilere "file örtü" yöntemini önerdi.Türkiye'nin dünya fındık üretimindeki lider konumunu sürdürebilmesi için verim kadar üretim maliyetlerinin de düşürülmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Serdar, fındığın sağlıklı şekilde hasat edilerek tüketiciye ulaşmasının büyük önem taşıdığını söyledi. 2026 yılında iyi bir rekolte beklendiğini ifade eden Serdar, "Fındık ülkemiz için stratejik bir üründür. Bu yıl iyi bir rekolte bekliyoruz. Ancak bunun gerçekleşebilmesi için fındığın sağlıklı bir şekilde harmana ve tüketiciye ulaşması gerekiyor. Özellikle kahverengi kokarca zararlısı ve külleme hastalığı üreticilerin dikkat etmesi gereken en önemli riskler arasında yer alıyor" diye konuştu.
"Mekanizasyon rekabet gücünü artıracak"
Hasat döneminde artan işçilik maliyetlerine dikkat çeken Serdar, üreticilerin mekanizasyondan daha fazla yararlanması gerektiğini vurguladı. Motorlu tırpan yevmiyelerinin yaklaşık 7 bin TL seviyesinde olduğuna işaret eden Serdar, "Hasat maliyetini düşürmek için özellikle file yöntemini öneriyoruz. Biz bunu denedik ve fındık toplama hızını en az 3-4 kat artırdığını gördük. Bu nedenle üreticilerimize özellikle tavsiye ediyoruz" şeklinde konuştu.Bazı üreticilerin taban arazilerde hasat makineleri kullandığını belirten Serdar, yağışlı havalarda bu makinelerin veriminin düştüğünü söyledi. Serdar, "Hasat makinesi olmasına rağmen file yöntemine geçen tanıdığım üreticiler de var. Dolayısıyla file yönteminin daha fazla teşvik edilmesi gerekiyor. Devlet desteğiyle bu yıl farklı projeler kapsamında üreticilere file desteği de veriliyor" ifadelerini kullandı.Türkiye'nin fındık üretiminde Amerika, Şili, İtalya, Gürcistan ve Azerbaycan gibi ülkelerle rekabet ettiğini ifade eden Prof. Dr. Serdar, maliyetleri düşürmenin en önemli yolunun mekanizasyon olduğunu kaydetti. Taban arazilerde traktör arkasına takılan ekipmanlarla birçok işlemin kolaylıkla yapılabildiğini dile getiren Serdar, meyilli araziler için ise uzaktan kumandalı ve robotik sistemlerin geliştirilmeye çalışıldığını, bu teknolojilerin yaygınlaşmasının üreticiye önemli avantaj sağlayacağını söyledi.
Hasat öncesi bakım uyarısında bulunan Serdar, şunları söyledi:"Diğer yandan, fındık dip sürgünü için daha önce geliştirdiğimiz bir yöntem var. Bu yöntem azotlu-tuzlu çözeltinin kullanılması esasına dayanıyor. Dip sürgünleri 15-20 santimetre boyundayken uygulanabiliyor. Yöntem şu şekilde uygulanıyor: 100 litre suya 10-15 kilogram amonyum sülfat gübresi ya da kaya tuzu eritilerek çözelti hazırlanıyor. Bu çözelti dip sürgünlerine uygulanıyor. İşlemin yılda 3-4 defa tekrarlanması gerekiyor. Böylece dip sürgünü temizliği çok daha kolay hale geliyor ve maliyet yaklaşık yüzde 65 düşüyor. Tabii, burada zamanlama çok önemli. Eğer zamanlama kaçırılır ve dip sürgünleri 40 santimetre ile 1 metre boya ulaşırsa, bu kez bazı makineler gündeme geliyor. Örneğin motorlu tırpana takılan bazı aparatlar ve çay toplama makinesi, fındık dip sürgünü temizliğinde kullanılmaya başlandı."