Bizans dönemine tarihlendirilen Tatlarin Kilisesi, iki nefli, iki apsisli ve beşik tonozlu mimarisiyle Kapadokya’daki kaya kiliseleri arasında farklı bir özellik taşıyor. Kayaya oyularak oluşturulan yapının en dikkat çekici bölümünü ise iç duvarlarını süsleyen freskler oluşturuyor. Kilisenin duvarlarında Hristiyanlık inancının önemli olaylarını anlatan çok sayıda dini sahne bulunuyor. Bunlar arasında Müjde, İsa’nın doğumu, Başkalaşım, Çarmıha Geriliş ve Cehenneme İniş gibi sahneler öne çıkıyor.

Yapının dikkat çeken tasvirlerinden biri de Çocuk İsa freski. Hz. Meryem ile birlikte betimlenen Çocuk İsa figürü, Bizans döneminin dini sanat anlayışını ve ikonografik geleneğini yansıtıyor. Fresklerde kullanılan renkler ve figürlerin işleniş biçimi, dönemin Kapadokya’daki sanat anlayışına ilişkin önemli ipuçları sunuyor. Kilisenin duvarlarında ayrıca azizlere ve yapının inşasına katkıda bulunan kişilere ait olduğu değerlendirilen tasvirler de yer alıyor. Fresklerin günümüze kadar önemli ölçüde korunmuş olması, yapıyı Kapadokya’daki kaya kiliseleri arasında dikkat çekici noktalardan biri haline getiriyor.

Tatlarin Kilisesi’nin hemen yanında bulunan Tatlarin Yer Altı Şehri ise bölgenin yalnızca dini geçmişine değil, geçmişteki günlük yaşamına ilişkin de önemli bilgiler veriyor. Kayaların oyulmasıyla oluşturulan yer altı şehrinde birbirine bağlanan koridorlar, odalar, yaşam alanları, depolama bölümleri ve çeşitli mekânlar bulunuyor. Dar geçitlerden ilerleyen ziyaretçiler, Kapadokya insanının yüzyıllar önce yer altında nasıl bir yaşam alanı oluşturduğuna tanıklık ediyor. Yer altı şehirlerinde temel amaçlardan biri, bölge halkının savaş, baskın ve benzeri tehlikeler sırasında korunabilmesini sağlamaktı.

Bunun yanında yiyecek ve malzemelerin saklanmasına, günlük yaşamın sürdürülmesine ve toplu halde barınmaya yönelik alanların bulunması, bu yapıların yalnızca kısa süreli sığınaklar olmadığını ortaya koyuyor. Tatlarin Yer Altı Şehri’nde bulunan geniş mekânlar ve birbirine bağlanan bölümler, yapının geçmişte daha kapsamlı bir yerleşim düzeninin parçası olabileceğine işaret ediyor. Kilisenin yer altı şehrinin hemen yanında bulunması da bölgedeki dini ve sosyal yaşamın birbirinden bağımsız olmadığını gösteren önemli unsurlar arasında değerlendiriliyor.

Tatlarin’de yer üstündeki kilise ile yer altındaki şehir aynı bölgede ziyaret edilebiliyor. Bu durum, bölgeyi Kapadokya’nın farklı dönemlerine ait izlerin bir arada görülebildiği önemli noktalardan biri haline getiriyor. Bir yanda kayaya oyulmuş dini yapı ve duvarlarındaki freskler, diğer yanda yerin altında uzanan koridorlar ve yaşam alanları, ziyaretçilere geçmişin farklı yönlerini aynı rota üzerinde keşfetme imkanı sunuyor.

Göreme, Avanos ve Uçhisar gibi Kapadokya’nın yoğun ziyaret edilen merkezlerinin dışında kalan Tatlarin, daha sakin bir tarih ve kültür rotası arayanların ilgisini çekiyor. Doğal kaya oluşumları, Bizans döneminden kalma kilisesi, freskleri ve yer altı şehriyle Tatlarin, Kapadokya’nın yalnızca peri bacalarından ve turistik vadilerden ibaret olmadığını ortaya koyuyor. Bölgeyi ziyaret edenler, kısa bir mesafede hem kaya içerisine işlenmiş dini sanatın izlerini hem de yer altında şekillenen yaşamın kalıntılarını görme fırsatı buluyor. Tarihi dokusunu büyük ölçüde koruyan Tatlarin, Kapadokya’nın daha az bilinen ancak kültürel miras açısından dikkat çeken durakları arasında yer alırken, kilise ve yer altı şehri geçmişten günümüze uzanan hikayesiyle ziyaretçilerini adeta zamanda yolculuğa çıkarıyor.