Araba almak isteyenlerin en çok merak ettiği soru “Sıfır ve ikinci el otomobil fiyatlarındaki artış devam edecek mi?” olurken, yılın ilk altı ayında fiyatlar yüzde 50 arttı. Sadece son iki ayda 150 bin lira zamlanan sıfır otomobiller, araba almak isteyenleri ikinci ele yönlendirse de durum orada da farklı değil. Peki sıfır ve ikinci el araba fiyatları ne zaman düşecek? Sektör temsilcileri, “Yakın zamanda da duracak gibi gözükmüyor” diyerek araba alma hayali kuranları üzecek haberi paylaştı.

Hammadde fiyatları, artan lojistik maliyetleri, döviz kurlarının yeniden yükselişe geçmesi sıfır ve ikinci el araç piyasasına zam olarak yansımaya devam ediyor. Yılın ilk altı ayında sıfır araçlarda artış yüzde 50’leri bulmuş durumda. Markaların yayımladıkları fiyat listelerine göre son iki ayda sıfır araç fiyatları 150 bin lirayı aşan zamlarla karşı karşıya kaldı.

Hammadde fiyatları, artan lojistik maliyetleri, döviz kurlarının yeniden yükselişe geçmesi sıfır ve ikinci el araç piyasasına zam olarak yansımaya devam ediyor. Yılın ilk altı ayında sıfır araçlarda artış yüzde 50’leri bulmuş durumda. Markaların yayımladıkları fiyat listelerine göre son iki ayda sıfır araç fiyatları 150 bin lirayı aşan zamlarla karşı karşıya kaldı.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre ise geçen yılın ilk 5 ayında 1 milyon 772 bin 105 adet olarak gerçekleşen ikinci el otomobil pazarı, bu yılın aynı döneminde 2 milyon 456 bin 879 adet oldu. Rakamlar sıfırdaki bulunurluk sorunu nedeniyle alıcıyı ikinci ele yönlendirdiğini gösteriyor. Ancak ikinci el piyasasında da fiyatlar sıfır aracı sollamış durumda. Sektör temsilcileri ikinci el otomobilde Ocak-Haziran dönemi arasında fiyat artışının ortalama yüzde 60 olarak gerçekleştiğini bildiriyor.

Sıfır ve ikinci el araç piyasasındaki bu yükselişin nereye kadar süreceğini, araç fiyatlarında balon olup olmadığını ve otomobil piyasasındaki son durumu Mynet’e değerlendiren Otomist Otomotiv Genel Müdürü Savaş Açıkgöz, fiyatların yükselmeye devam edeceğini ifade etti.

“Sıfır otomobilde fiyat hareketi birkaç kritere bağlı. Bunlardan bir tanesi Türkiye’deki döviz hareketliliği ile ilgili. İkincisi vergi mevzuatlarıyla ilgili. Ama burada artık vergiler oturmuş durumda. ÖTV ile ilgili yakın zamanda bir değişiklik beklenmiyor. Ancak belki matrahlarda bir düzenleme olabilir. Sektörün beklentisi o yönde.

Bu fiyatları bazı modellerde aşağıya düşürebilir. Bir de dünyada artan hammadde maliyetlerinin otomobil fiyatlarına euro bazında yansımasından kaynaklı artışlar var. Tabi, bulunurluk da bunlardan bir tanesi. Dünyada hammadde fiyatları yükselmeye devam ediyor. Dolayısıyla burada bir geri gelme olmayacak” diyen Savaş Açıkgöz sıfır araç piyasasında herkesin merak ettiği ‘fiyatlar daha da artacak mı’ konusuna ilişkin şu yorumda bulundu:

“Euro bazında otomobil fiyatları artmaya devam edecek. Aynı zamanda üretilen ürünlerin ülkelere gönderilmesindeki yakıt fiyatlarından kaynaklı lojistik maliyetleri, navlun maliyetleri de ciddi anlamda artış gösterdi. Bunların hepsi otomobil fiyatlarına yansıyor. Buradaki artış devam edecek gibi gözüküyor. Trend yükseliş trendi. Yakın zamanda da duracak gibi gözükmüyor. Dövizin de Türkiye’de geri gelme ihtimalinin en azından yakın zamanda olmayacağı tahmin ediliyor. Bu yüzden sıfır araba fiyatları yükselmeye devam edecek.”

İkinci elde ise fiyat artışlarının tamamen sıfır araçtaki bulunurluğa bağlı olduğunun altını çizen Açıkgöz, “Sıfır araçlardaki fiyatlar artmaya devam ettikçe ve otomobil bulunurluğu arzı istenilen seviyeye gelmedikçe bu devam edecek. Ama burada şöyle önemli bir durum var. 1 milyon lirayı aşan otomobillerde hareketlilik neredeyse durmuş durumda.

Bayram öncesi ciddi bir hareketliliğin olması gerekirken, sektör ciddi anlamda durmuş durumda. Bunun nedenlerinden bir tanesi GES ile ilgili yapılan açıklama ile dövizin düşeceği beklentisinin oluşması. Ama bu da piyasalar maalesef yansımadı ve kurlar yeniden 17 liranın üzerine çıktı. Dövizin düşeceği beklentisi piyasada her zaman alımı erteletir. İkinci elde de bu durum bayram öncesine ciddi oranda yansıdı. Umarız ki kurlardaki düşüş beklenti çerçevesinde realize olur, kurlar düşer ve piyasanın beklentisi karşılanmış olur. Bu da 2. elde ertelenen hareketliliği yaratır” diye konuştu.

Piyasadaki belirsizlik nedeniyle ikinci el alım satımı yapan büyük oyuncuların bile faaliyetlerini durma noktasına getirdiklerini kaydeden Açıkgöz, araç fiyatlarındaki ‘balon’ iddialarına da açıklık getirdi. “Artık 700-800 bin liranın altındaki otomobillerde hareketlilik olmaya devam edecek” diyen Savaş Açıkgöz, “İkinci elde hareketliliğin tam olarak ne zaman başlayacağını ise sektör olarak kestiremiyoruz.

Türkiye’de büyük al-sat yapan ikinci el piyasasının kurumsal markaları bile son 10 gündür alımlarını yavaşlattığını hatta tamamen durdurduklarını ifade ediyorlar. Bunlar da piyasadaki belirsizliklerin devam edeceğini gösteriyor. Yani kısacası fiyatlar yukarı gitmeye devam edecek. Uzun süredir fiyatlar yükselirken, belirli bir kesim bunun ‘balon’ olduğunu söylüyor.

Otomobil fiyatlarında balon oluştuğunu da düşünmüyorum. Bu ‘balon’ değil, ekonomik kriterlere bağlı altyapısı olan fiyatlar. Az önce bahsettiğim kriterlerde geri gelme olursa ancak fiyatlarda gerileme olur” ifadelerini kullandı.

Milliyet'ten Levent Köprülü'nün haberine göre; Otomotiv Distribütörleri Derneği’nin (ODD) Ocak - Haziran dönemi otomobil ve hafif ticari araç satış adetlerine ilişkin toplantısında konuşan derneğin Yönetim Kurulu Başkanı Ali Haydar Bozkurt, kurlar ve başka nedenlerin de etkisiyle otomotiv pazarında fiyat istikrarına ilişkin sıkıntılar yaşandığını dile getirirken, “Birkaç yıl öncesine göre otomobil fiyatları şaşırtıcı boyuta gelmesine rağmen markadan markaya değişiklik olsa da, yüksek taleple birlikte otomobil alımlarında bekleme süreleriyle karşı karşıyayız. Bu da bize otomobilin, yani mobil olmanın gerçekten bir ihtiyaç olduğunu gösteriyor” dedi.

Bazı markaların bazı modellerinde aydan aya rahatlamalar olsa da, sektör genelinde sıkıntıların 2023 yılında da süreceğini kaydeden Bozkurt, bu yıl ODD olarak araç bulunurluğunun yanı sıra sektörün gelişimine de odaklandıklarını belirtti.

Sıfır araç üretiminde ve tedarikinde yaşanan aksamalar hız kesmeden devam ediyor. Yaşanan bu sorunlar ikinci el otomobil ve araç kiralamaya olan talebi artırırken, yaz mevsiminin gelmesinin yanı sıra, Kurban Bayramı’nın yaklaşması da otomobil piyasasını bir hayli hareketlendirdi. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, 2021 yılının ilk beş ayında 1 milyon 772 bin 105 adet olarak gerçekleşen ikinci el otomobil satışlarının, bu yılın ilk beş ayında 2 milyon 456 bin 879 adet olduğunu açıklayan Motorlu Araç Satıcıları Federasyonu (MASFED) Genel Başkanı Aydın Erkoç, "2022 yılının ilk beş ayında, geçen yılın ilk beş ayına göre ikinci el otomobil pazarında yüzde 38 oranında yukarı yönlü bir değişim yaşandı. Son altı aydır piyasa oldukça hareketli, satışlar hızlı bir şekilde devam ediyor. Sıfır araç üretim ve tedarikinde yaşanan sıkıntılar talebi ikinci ele kaydırdı. Tüketiciler bayramın da yaklaşmasıyla ikinci ele yöneldi” dedi.

Kurban Bayramı’nın yaklaşmasıyla ikinci el piyasasına ilginin arttığını, bu durumun da fiyatları etkilediğini belirten MASFED Başkanı Aydın Erkoç, “Artan talep ve yükselen maliyetlerle birlikte otomobil fiyatları da yükseldi. Ancak fiyatların neredeyse gün içerisinde yukarı yönlü değişmesi piyasayı olumsuz yönde etkiliyor.

Sıfır araç tedarikinde yaşanan sıkıntılar çözülmeden ikinci el fiyatlarının düşeceğini düşünmüyoruz. Bu sorunların en az bir yıl daha devam edeceği öngörülürken, ikinci ele talep artmaya devam edecek. Buna bağlı olarak fiyatların da artacağını düşünüyoruz” görüşünü paylaştı.

MASFED Başkanı Aydın Erkoç, “İkinci el şu an daha çok yatırım aracı olarak görülüyor. Bu durumun önümüzdeki süreçte de devam edeceğini öngörüyoruz. Şu an piyasada araç bulmakta zorlanıyoruz. O yüzden vatandaşlarımıza otomobil ihtiyaçları varsa bir an önce karşılamalarını tavsiye ediyoruz.’’ diye konuştu.

En düşük sıfır aracın şu an 400 bin TL olduğunu açıklayan Erkoç, "Nakitiniz olsa bile bayiye gittiğinizde aracı bulamıyorsunuz. Sipariş verip sıraya giriyorsunuz ve araç hangi gün gelirse o günkü satış fiyatı ile alabiliyorsunuz. Bu noktada meslekle alakası olmayan kişiler de piyasayı yükseltiyor. Gidip bayilerden araçları alıyorlar, 400 bin TL olan aracı 450-500 bin TL’ye satışa çıkarıyorlar.

Fiyat dengesizliğine sebep olan faktörlerden birisi de bu’’ diye konuştu. Bayram öncesi yoğunluğunda araç alacaklara seslenen Erkoç, “Her zaman olduğu gibi sağlam, güvenilir ve kurumsal yerlerden alışverişlerini yapsınlar. Dolandırıcıların tuzağına düşmesinler” diyerek vatandaşları dikkatli olmaları konusunda uyardı.

Kurban Bayramı için ikinci el otomobil piyasasında çok yoğun bir hareketliliğin söz konusu olmadığını söyleyen sektör yetkilisi Cengiz Köse ise, “Ancak satış oranları geçen aylara göre fark edilir bir oranda artış gösterdi. Kurban Bayramı tatilini memleketinde geçirmek isteyen vatandaşlar, bütçeleri doğrultusundaki araçlara baktı ve hiç düşünmeden aracı satın aldı.İkinci el otomobil fiyatlarında önceki haftalara göre hızlı bir yükseliş yok. Piyasanın yavaş yavaş oturmaya başladığını söyleyebiliriz. Araç alacakların elini çabuk tutmalarını, bu ihtiyaçlarını sonraki haftalara bırakmamalarını öneririm” dedi.

Kurban Bayramı dolayısıyla araç kiralamak isteyenlerin sayısının da bir hayli arttığını dile getiren Oğuzhan Beyler de şunları ekledi:"Özellikle Arapların yoğun ilgisi var. Almanya’dan gelenler de kiralık araç talebinde bulunuyor. Piyasa şu an çok canlı. Araç kiralama oranında yüzde 200’lük bir artış yaşanıyor. Artan talep nedeniyle piyasada kiralık araç yok. Bunu fırsat bilen kurumsal firmalar da fiyatları çok yükseltti.Firmalar şu anda küçük araçları bile 700 ila 1000 TL’ye kiraya veriyor. Şu anda çip krizinden dolayı fabrikalarda araba üretilmiyor. Bu durum da ikinci el otomobil fiyatlarını artırıyor. Araba alacak bütçesi olmayan insanlar da araba kiralamak durumunda kalıyor. Şu anda araç kiralama firmaları yurt dışından gelen insanlardan daha çok para kazanıyor."

Kurban Bayramı’na sayılı günler kala Eskişehir İkinci El Oto Pazarı’nda hareketlilik başladı.Eskişehir Organize Sanayi Bölgesi (EOSB) 75. Yıl Mahallesi’nde her pazar günü kurulan ikinci el otomobil pazarında Kurban Bayramı hareketliliği başladı. Bayramda yakınlarını ziyaret etmek, bayram tatilini seyahat ederek geçirmek isteyenler bütçelerine uygun araç arayışına girdi. Araç satmak ve satın almak isteyenler satış alanında yoğunluk oluşturdu. Satış alanlarının büyük bölümünü B ve C segmentindeki otomobiller doldurdu. İkinci el oto pazarındaki yoğunluk dron ile havadan görüntülendi.

Aracını satışa çıkarmak için Konya’dan Eskişehir’deki ikinci el oto pazarına gelen Fikret Harlar, “Pazar şu anda iyi, temiz araç olursa her zaman satılıyor. Bayram üstü olunca piyasa gayet hızlı. Yaz sezonu başladı. Tatil ve bayram da araya girince fiyatlarda da kıpırdamalar oldu. Her malın bir fiyatı var. Ekspere gösterilmeden araba alınmaz. Çünkü ortalık üçkağıtçı dolu” diye konuştu.

Bayram öncesi hareketlilikle birlikte fiyatlarda da artış olduğunu aktaran Kerem Bozuyer, “Bayram öncesi hareketli olması güzel ama hareketlilikle beraber artış da oluyor. Araba fiyatları yükseliyor. Araç şu anda ihtiyaç durumunda. Hastane, cenaze veya başka bir şey oluyor, dolmuş ve taksiyle sürekli gidilmiyor. İnşallah fiyatlar bir an önce düşer” ifadelerini kullandı.

Oto galerici Yılmaz Kebapçı, ikinci el araç piyasasının hareketlilik kazandığını söyleyerek, “Sıfır araçlara bağlı olarak ikinci el araç fiyatları yükseliyor. Sıfır araçlara artık haftalık zam geliyor. Sıfır araçlarda tedarik sıkıntısı da yaşanınca ikinci ele talep oldukça arttı. İkinci el araç fiyatları da sürekli tırmanış içerisinde" dedi.

Vatandaşların artık otomobilleri bir yatırım aracı olarak gördüğünü belirten Kebapçı, "Şu anda ihtiyacı olan da olmayan da araç alıyor. Otomobil satıcıları dışında kayıt dışı araç alım satımı yapan çok kişi var. Biz yetki belgesiyle bu işi yapıyoruz. Piyasa kayıt dışı al sat yapanlar yüzünden yükseliyor" ifadelerini kullandı.

Sıfır araç bayilerinin oto galericilere şu anda araç satmadıklarını dile getiren Kebapçı, "Ancak bu işi kayıt dışı yapanlar bayilere gidip aracı binmek için alacağını söyleyerek satın alıyor. Daha sonra internet siteleri üzerinden aldığı sıfır aracı satıyor. İkinci el otomobil piyasası kayıt dışı alım satım yapanlar yüzünden yükseliyor. Devlet bu kayıt dışı alım satım yapanların önüne geçerse piyasanın kısa süre içerisinde düzeleceğini düşünüyorum" diye konuştu.