Mustafa Kemal Atatürk'ün talimatıyla 1926'da kuruldu. Türkiye'de ilk olma özelliği taşıyor. Bölgede 3-5 asırdır üretiliyor. Geçmişini bilen yok. 'Beyaz altın'ın ekimi Kastamonu'nun ilçelerinde resmen başladı.
Bölgenin en yüksek dağlarından olan Ilgaz'dan gelen kar sularıyla beslenen 9 bin dekar tarlada, coğrafi işaret belgeli "Sarıkılçık" türünün yanı sıra "Yaşar", "Maratelli" ve "Osmancık" pirinç çeşitleri de yetiştiriliyor.
Tarlalarını kare şeklinde hazırladıktan sonra sürerek ekime hazır hale getiren çiftçiler, günlerce çakıştıkları arazide zararlı otlara karşı da mücadele ediyor.Çeltik ekiminde hem erkekler, hem de kadınlar aktif rol alıyor.
Ortalıca köyü muhtarı Salih Uysal, AA muhabirine, Tosya'nın çeltik üretiminde önemli bir yere sahip olduğunu söyledi. Bölgede çok uzun süredir çeltik ekimi yapıldığını anlatan Uysal, "Tosya'da pirinç 3-5 asırdır üretiliyor. Geçmişini bilenimiz yok. Dedemin dedesi de pirinç ekiminin ne zaman başladığını bilmezmiş.
Yüzyıllardır pirinç ekimi yapılır burada. Bu bizim gelir kaynağımız oldu. Bunu bırakamayız. Türkiye'nin ilk çeltik fabrikasının kurulduğu yer de Tosya. Artık fabrikalar her yerde var ama ilk burada kurulmuş." dedi.
Ekim süreci hakkında bilgi veren Uysal, "Öncelikle bir önceki yıldan kalan anızı temizliyoruz. Sonra pullukla sürüyoruz ve ardından gübre atıyoruz. Tavaların su tutmasını sağlayan kaşları düzenliyoruz. Tarlaya suyu saldıktan sonra tarlanın düzlenmesi için keşan yapıyoruz. Ekim yapılacak duruma geldikten sonra suyun içerisine girerek ekimi gerçekleştiriyoruz." diye konuştu.
Tosya pirincinin lezzetinin Ilgaz Dağı'nın kar sularından geldiğini vurgulayan Uysal, "D-100 kara yolu ilçemizden geçiyor. Burası bizim için tam bir reklam aracı. Bir alan bir daha alıyor, çok beğeniyorlar. Tosya pirincinin bu kadar iyi ve meşhur olmasının sebebi Ilgaz Dağı'ndan gelen suların temiz olmasından dolayıdır. Ana sebebi temiz sudur. Bunu pilavını yediğinizde anlarsınız." ifadelerini kullandı.
Karaköy köyü muhtarı Musa Tamarslan ise köylerinde 850 dekar arazide çeltik ekildiğini dile getirerek, "Biz anadan, dededen gördüğümüz gibi çeltik ekiyoruz. Biz dünyada yokken de ekiliyormuş. Çoluk çocuk, eş hep beraber gelip akşama kadar bu işle uğraşıyoruz. Geçim kaynağımız çeltik." dedi.
Çeltik ekimi yapan Nuh Terzi de 28 yaşında genç bir çiftçi olduğunu belirterek, "Beyaz altın dediğimiz pirinç ekimi yapıyoruz. Şu an tohumlama işlemini gerçekleştiriyoruz. Yüzyıllardır bu bölgede pirinç yetiştiriciliği var. Genç bir çiftçi olarak bu geleneği ben de sürdürmeye devam ediyorum." diye konuştu.
Muammer Terzi ise Ortalıca köyüne gelin geldiğinden beri çeltik ektiğini dile getirerek, "Kadınlar olarak darıları alıyoruz, ardından otları ayıklıyoruz. Ekim sırasında tohumu ayarlıyoruz. Biz de erkeklere yardım ediyoruz. Hasatta da çeltikleri kurutuyoruz." ifadelerine yer verdi.