Kaynak : Alican GÜMÜŞ/HATAY, (DHA)
Hatay'da Asi Nehri ve Gölbaşı Gölü'nü tehdit eden istilacı Su Sümbülleri (Eichornia crassipes), büyük bir çevresel sorundan yerel ekonomiye katkı sağlayan bir fırsata dönüştürülüyor. Türkiye Sürdürülebilir İnsani Yardım ve Eğitim Vakfı (TÜRSİYEV) tarafından başlatılan proje kapsamında, kadınlar tarafından toplanacak bu bitkiler işlenerek hasır çanta, saksı ve sepet gibi dekoratif objelere, hatta hayvan yemi ve doğal gübreye dönüştürülecek.
Hatay'da Asi Nehri ve Gölbaşı Gölü’nü kaplayan istilacı su sümbülleri, hazırlanan proje kapsamında kadınlar tarafından toplanıp işlenerek hasır çanta, saksı ve sepet gibi dekoratif ürünlere dönüştürülecek.Lübnan'ın Beka Vadisi'nden başlayıp Suriye'den geçerek Hatay'dan Akdeniz'e dökülen Asi Nehri'nde ve Gölbaşı Gölü’nde sonbaharla su sümbülleri (Eichornia crassipes) görülmeye başlandı. Geçen yıllarda nehrin Antakya kent merkezinde metrelerce mesafeyi kaplayan su sümbülleri, bu yıl farklı noktalarda yeniden ortaya çıktı.
Belediye ekipleri, nehirde ve gölde tekneyle temizlik çalışması başlattı. Belediyenin çalışmalarına destek veren Türkiye Sürdürülebilir İnsani Yardım ve Eğitim Vakfı (TÜRSİYEV), ‘Asi Nehri ve Kırıkhan Gölbaşı Gölü'nün Rehabilitasyonu ve Su Sümbüllerinin Geri Dönüşümü Yoluyla Yerel Ekonomiye Katkı Projesi’ ile ekosistem yönetimi, kadın istihdamı ve sürdürülebilir üretimi bir araya getirip, bölgeye sürdürülebilir bir gelecek kazandırmayı hedefledi.
Sudaki oksijen dengesini bozarak balıkçılığı ve su canlılarını tehdit eden su sümbülleriyle fiziksel mücadele yöntemleri uygulanarak, bitkilerin kontrollü biçimde toplanması ve çevreye zarar vermeden ayrıştırılarak işlenmeye hazır hale getirilmesini öngören projede, kadınlara da istihdam sağlanması amaçlandı. Projenin ilk etabında su sümbülünün farklı kullanım alanlarını değerlendirip yalnızca dekoratif objeler değil, hayvan yemi ve doğal gübre üretimi de planlandı.
Çalışmalar hakkında bilgiler veren TÜRSİYEV Yönetim Kurulu Başkanı Aylin Uçkunkaya, “Bu sayede projenin sıfır atık vizyonu güçlenirken, Hatay’da çevresel döngüselliği ve sürdürülebilir üretimi bir araya getiren örnek bir model hayata geçiriliyor. Kadınlara verilen tasarım ve üretim eğitimleri, yerel zanaat kültürünü yaşatırken çocukların da sürece katılımını teşvik ederek kuşaklar arası bilgi aktarımı desteklenecek. Su taşıma kapasitesi yüksek olan su sümbüllerinin lifleri, Asya ve Güney Amerika’da kağıt, tekstil, hasır çanta, saksı ve sepet gibi ürünlerde uzun yıllardır değerlendiriliyor.
Hatay’da benzer bir dönüşüm yaratmayı hedefliyoruz. Geri dönüştürülen ürünlerin pazarlanmasına yönelik stratejileri de planlıyoruz. Depremden ağır hasar almış Hatay’da yürütülen bu proje, yalnızca çevresel bir çözüm değil, toplumsal dayanıklılığı güçlendiren bir yeniden doğuş hikayesi olacak. Asi Nehri, yalnızca kuşlar için değil, balık türleri açısından da büyük bir biyolojik çeşitliliğe ev sahipliği yapıyor.
Bölge halkı tarafından yoğun olarak tüketilen Clarias gariepinus (Karabalık) ve Hatay’a özgü endemik türlerden Capoeta barroisi (Zerzuri), hem ekosistem hem de bölge ekonomisi açısından kritik öneme sahip. Bu nedenle göl ve nehirde yürütülen temizlik çalışmaları, balık popülasyonunun korunması ve sürdürülebilir balıkçılık faaliyetleri için de büyük bir kazanıma olanak sağlayacak.
Aynı zamanda gölün doğal yapısının yeniden canlanacağı proje ile su altı yaşamının yanı sıra 194 kuş türünün tespit edildiği alanda, göçmen kuşlar için önemli olan bölge daha güvenli bir durak noktası olacak” diye konuştu.