ABD-İsrail ile İran arasında devam eden savaşta tansiyon yükselirken, İran hükümetinin Hürmüz Boğazını kapattığını açıklaması küresel enerji piyasalarında deprem etkisi oluşturdu. Dünya petrol ticaretinin kalbi sayılan boğazın kapanması, enerji arz güvenliğini yeniden gündeme taşırken, Türkiye açısından gözler Şırnak’taki Gabar Dağına çevrildi.
Küresel petrol ticaretinin yaklaşık üçte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nın kapanması, başta Asya ve Avrupa olmak üzere birçok ülkenin enerji tedarik zincirini riske attı. Petrol fiyatlarında sert dalgalanmalar yaşanırken, ithalata bağımlı ülkeler alternatif kaynak arayışına yöneldi. Türkiye de enerji ihtiyacının önemli bölümünü dış kaynaklardan karşılayan ülkeler arasında yer alırken, yerli üretimin stratejik değeri bir kez daha ortaya çıktı.
Gabar’da günlük 81 bin varil üretim
Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO) tarafından Gabar sahasında sürdürülen çalışmalar kapsamında günlük 81 bin varil petrol üretimi gerçekleştiriliyor. Bu üretim miktarı, Türkiye’nin günlük petrol ihtiyacının yaklaşık yüzde 10’unu karşılıyor. Uzmanlara göre Hürmüz Boğazında yaşanan kriz ortamında bu oran, Türkiye için kritik bir güvence niteliği taşıyor. Gabar petrolünün Türkiye ekonomisine yıllık katkısının yaklaşık 2 milyar dolar. Küresel fiyat artışları dikkate alındığında bu katkının daha da artabileceği değerlendiriliyor. Hürmüz’ün kapanmasıyla ithalat maliyetlerinin yükselme ihtimali güçlenirken, Gabar’daki her varil üretim Türkiye’nin cari açığının azaltılmasına doğrudan katkı sağlıyor.
Zorlu kış şartlarına rağmen üretim sürüyor
Gabar Dağında kış aylarında kar kalınlığı yer yer 1,5 metreye kadar ulaşıyor. Sert iklim ve zorlu arazi şartlarına rağmen üretim aralıksız devam ediyor. Bu durum, sahadaki operasyonel kapasitenin ve enerji kararlılığının bir göstergesi olarak kabul ediliyor. Hürmüz Boğazı küresel petrol ticaretinin ana arterlerinden biri. Kapanması ile birlikte, dünya piyasalarında fiyat şokuna yol açmaya devam ediyor. İthalatçı ülkeler için arz riski ve ekonomik çöküş anlamı taşıyor. Buna karşılık, Gabar petrolü, Türkiye’nin yerli ve milli enerji hamlesinin en somut sonucu olarak ortaya çıkıyor. Günlük 81 bin varillik üretimle stratejik katkı sağlıyor. Yıllık 2 milyar dolarlık ekonomik değer üretiyor. Türkiye’nin enerji arz güvenliğini güçlendiriyor
Enerji jeopolitiğinin sertleştiği bu dönemde Şırnak’tan yükselen üretim, Türkiye’nin dışa bağımlılığını azaltan en kritik unsurlardan biri olarak öne çıkıyor. Hürmüz’de yaşanan her gelişme küresel piyasaları sarsarken, Gabar’daki her yeni varil Türkiye’nin enerji bağımsızlığı yolculuğunda stratejik bir adım olarak değerlendiriliyor.