Türkiye'nin tanıtımı bu yıl ondan soruluyor

Haberin Devamı

Atilla Aksoy 30 yıllık reklama. Wunderman Reklam Ajansı' nın sahibi. Reklamcılık sektöründeki deneyimlerini "Yeni Reklamcılık" adlı kitabında toplayan Aksoy, bu yıl "Akdeniz ve fazlası..." sloganıyla Türkiye'nin tanıtımını da yapacak.

Aksoy'la Wunderman Reklam Ajansında kitabından ve Türkiye tanıtımından konuştuk.

* "Yeni Reklamcılık" diye bir kitap yazdınız. Eskisinden en temel farklılığı nedir yeni reklamcılığın?
İnternetin hayatımıza girmesi büyük değişim, internet farklı bir dünya getirdi. Markaların önündeki duvar kalktı ya da bir cam duvar ortaya çıktı. Tüketici açısından artık daha şeffaf bir dünya var. Medya kullanma alışkanlıkları da çok değişti.

* Seçeneklerin artması işleri zorlaştırdı mı?
Yeni bir jenerasyonla karşı karşıyayız. Son 20 yılda 250 bin reklam filmi izlemiş bir kuşak... Şöyle örnek vereyim: Televizyon izleme alışkanlıkları bizi çok yanıltabilir. Günlük 4 saat izleme süresi veriliyor. Sanıyoruz ki herkes tek bir kanalı 4 saat izliyor. Oysa insanların tercihleri çok farklılaştı. Biz potansiyel müşterimizi NTVrde mi yakalayacağız, Star'da mı? Buna yeniden dikkatli bakmamız lazım.

* Reklama doymuşluktan söz edilebilir mi? Ne yaparsanız yapın buna yeni demek çok zorlaşmadı mı?
Artık tüketici bizim ne yapmak istediğimizi biliyor. Reklamın beğenilme, eğlendirme fonksiyonu çok daha önem kazandı. Bir buçuk saniyede eğer bizi enteresan bulmazsa hemen zihnini kapayabiliyor. Televizyon karşısında yapabileceği çok şey var; eşiyle konuşmak vb. gibi. İşimiz etki yaratmak ise evet işimiz zorlaştı. 1980' lerde, 1990' larda yaptığımız reklam tarzı bugün yapılamaz. "Benim arabam iyi" demek yetmiyor. Yaşam biçimine yönelik bir şey yakalamanız lazım. Tüketicilerin mecraları kullanma biçimi yenileniyorsa, bizim de bunu kullanma biçimimiz değişiyor. "Reklam öldü yaşasın PR" diye bir söze de kesinlikle katılmıyorum. Türkiye gibi gelişmekte olan bir ülkede çok da etkili reklam.

* Genç, dinamik nüfusa sahip olma bakımından mı söylüyorsunuz bunu?
Hayır ekonominin gelişmesi anlamında söylüyorum. 250-300 bin otomobil sattığımızda "Başarılı bir sene geçirdik" deniliyor. Almanya'da milyonlarca otomobil satılınca bu söyleniyor. Yıllık kişibaşına 23 dolarlık bir reklam harcaması var Türkiye'de. Bu Avrupa'nın en gerisi. Biz işimizi iyi yaparsak, reklam verenler reklamlardan daha iyi sonuç alırlarsa bu piyasayı hareketlendirir.

Reklamcılar tembel
* Siz reklamcılar işinizi iyi yapıyor musunuz?
Kanımca kötü yapıyoruz. Reklamverenin cesareti bu yüzden fazla değil.

* Yaratıcılık sıkıntısı mı var?
Biz tembeliz. Mesele sadece yaratıcılık değil, reklamda yaratıcılık kolay bir şeydir. Biz klişelerle düşünüyoruz. Dünkü gibi yapmamız lazım, farklılaşmak için çaba gerekiyor. Her gün bir gazetede 85 reklamla rekabet içindeyiz. Bazen 90' ın üzerine çıkar. Ben yüzde 10'unda emek olduğunu görüyorum. 30 yıldır bu işi yapıyorum, bu beni üzüyor. Bu yüzden de oturup kitap yazdım.

* Reklamverenlerin reklama inancından kaynaklanan sorunlar da yaşanıyor mu? Türkiye bu açıdan sanki emekleme döneminde gibi...
"Fikir değiştirmeye gerek yok" anlayışı bu sektörün önünü kapıyor. Kültürel eksiklikten, araştırma eksikliğinden söz edebiliriz. Ajanslar 2001 krizinde büyük darbe yedi. 90'lı yıllarda yaşanan krizlerin tümü sektörü etkiledi. Şuna inanıyorum, her zaman yapılabilecek bir doğru vardır. Yeni bakışla, taze bakışla daha iyiyi nasıl yapabiliriz sorusunu sorabiliriz.

* Şimdi öyle bir dönemde miyiz?
Biraz öyle. Rüzgarın arkadan estiği, büyümenin olduğu dönemde biraz rehavete kapılınır. "Nasıl olsa he r şey iyi gidiyor" deniliyor, ben o noktada kitabımda bir hatırlatma yapıyorum. Kendi motoromuzla gitmemiz lazım, rüzgar her zaman böyle arkadan esmez, bunu hatırlatmak istedim.

İspanya' nın başarısı
* Bir röportajınızda reklam yapmayı tarif ederken, "mutfağa girersiniz, eldeki malzemeleri çıkarırsınız, onlara göre bir yemek yaparsınız..'' diyorsunuz.
Ben orada yemek yapmak derken önemli şeflere bir gönderme yapmak istemiştim.

Onların o yaratıcılıkları, risk alma cesaretlerini anlatmak istedim. Son 20 yıldır dünya mutfağında büyük gelişme var. Fransa mutfağına yeni Fransa Mutfağı diyebiliyorsa, İspanya yılda 3 bin şef yetiştiriyorsa bunlar çok önemli gelişmelerdir. İspanya turistik başarısına yeni bir boyut ekliyor bunu yaparken. O malzemelere bakarak anneannemizden öğrendiğimiz türlü yaparsak olmaz.

İyi bir marka mıyız?
* Bu yıl Türkiye'nin tanıtımını siz yapacaksınız. Sizce Türkiye iyi bir marka mı?
21 milyon turiste ulaştık, iyi bir marka mıyız, güçlü bir marka mıyız? Bu tartışmak. Ucuz fiyatlamamız var. Marka kâr etmelidir, marka fiyatım pahalıya da satabilmelidir. "Daha fazla turist gelsin" demek, bu ülkenin suyunun toprağının daha fazla tüketilmesi demektir. Para kazanamıyorsak hangi güçlü markadan bahsediyoruz? İspanya kriz yaşadı, sonra büyük bir atak yaptı. Tüm sahillerine buldozer soktular. Türkiye'nin AB sürecinde atmış olduğu cesur adımlar Türkiye'nin önünde çok ciddi bir fırsat yarattı. Kendimizi göstermemiz lazım.

* Egzotiklikten uzak durmak istediğinizi söylüyorsunuz, egzotiktik çekici değil mi Batılı turistler için?
Bu benim en hassas olduğum noktalardan biri. Doğru dediğiniz gibi egzotiklik çok cazip. Ama biz modern bir Arap ülkesi değiliz. Bizim başka zenginliğimiz var. Akdenizliyiz ve bu kültür gerçek pazarımız olan Avrupa'ya yakın. Biz kendi değerlerimizi unutmamalıyız, mozaiğimizden gurur duymalıyız.

İstanbul, Londra'dan sonra Avrupa'nın en çekici kenti
* Mardin... Kapadokya, Urfa... Diğer yanda Antalya, Bodrum... Mardin Akdenizlilik sloganıyla nasıl anlatılır? Bu slogan tüm Türkiye'yi kapsar mı?
Bana sorarsanız Suriye'yi de kapsar. Mardin'i yakıştıramamanızın nedeni orayı unutmuş olmamız. Mardin kültürü Akdeniz medeniyetleriyle bağlantılıdır. Ama ben önümüzdeki sene 9 milyon turisti Antalya'ya çekmek zorundayım. Kütahyaları, Karadeniz'i, Urfa'yı, Mardin'i unutma şansım yok ama ağırlığım başka yerler.

* Ülkelerin cazibe merkezleri var. Ibiza, Goa... Bodrum neden olmasın?
Evet, alt markalar önemli. Yaratılmaya başlanan cazibe merkezleri var, İstanbul burada Türkiye için en önemlisi. Şampiyonlar ligi finali, Formula l, Mimarlar Kongresi, Nato Zirvesi gibi ciddi bir canlandırma oldu İstanbul'da. Londra'dan sonra Avrupa'nın en gözde yeri İstanbul. Bu yüzden de istanbul'u daha da çekici hale getirmek için özel çabaya ihtiyaç var. istanbul'un potansiyelini değerlendirmemiz lazım.


Dünya markası yaratmamız zor
* Birçok işadamının dilinde şu cümle var: Dünya markası olacağım....
Türkiye'de son 25 yıldır işadamlarının kafasında iki mesele var. Biri kısa dönemde köşeyi dönmek, ikincisi günü kurtarmak. Kuşkusuz bunun istisnaları var ama geneli böyle. Öncelikle bu döngüden çıkmak.

* Dünya markası yaratacağım demekle oluyor mu?
Ben de 12 yaşında bir hikaye okumuştum, o günden beri prens olmak istiyorum. Hayal kurmak güzel. Emek harcamak lazım. Geç kaldık. Marka yaratmak şans değil, emek istiyor. Fırsatlar kaçmadı ama zor olduğunu da bilmek lazım.