Dünyanın bir numaralı şirketi Wal-Mart'ın oldukça ilginç bir kuruluş öyküsü var. Şirketin yıllık cirosu da neredeyse Türkiye'nin milli gelirine eşit. Migros'un 2004'ün 9 ayında gerçekleştirdiği toplam ciro 1 .6 katrilyon yani 1 .2 milyar dolar. Wal-Mart sadece 2003 Noel'inde 5 binin üzerindeki satış noktasında tek günde 2 milyar dolarlık ciro yaptı
1962 yılında kurulan ve bugün dünyanın en büyük perakende zinciri unvanını elinde bulunduran Wal-Mart'ın, faaliyet gösterdiği 9 ülkedeki toplam 5 bin mağazasında sadece 2003 yılında 256 milyar dolarlık satış yapıldı. En hızlı büyüyen şirketler arasında yer alan ve yalnızca ABD'de 1.2 milyon kişiye istihdam sağlayan Wal-Mart, Fortune dergisinin her yıl geleneksel olarak yaptığı 'En büyük 500 şirket' listesinde yıllardır birinciliği kimseye kaptırmıyor.
Forbes dergisinin milyarderler listesine bakıldığında ilk 10'daki 5 kişinin aynı soyadını taşıdığı görülüyor. 20'şer milyar dolarlık servete sahip Walton soyadını taşıyan bu kişiler, dünyanın en büyük perakende marketler zinciri Wal-Mart'ın sahipleri.
Dünyanın en zengin ailesi
Toplam servetleri, Forbes listesinin ilk iki sırasındaki Bill Gates ve Warren Buffet'tan 33 milyar dolar daha fazla olan Waltonlar, Wal-Mart'ın yüzde 38 hissesine sahip.
Amerika'nın her kasabasında rastlanan, giysiden benzine her şeyi satan ve "Her gün en ucuz fiyatlar" politikasıyla rakiplerini zor durumda bırakan Wal-Mart marketleri birçok kez Türkiye ekonomisiyle de karşılaştırıldı. Çünkü Wal-Mart'ın 268 milyar dolarlık yıllık toplam satışı, Türkiye'nin 293.3 milyar dolarlık gayri safi milli hasılasına neredeyse denk geliyor.
Wal-Mart'ta sadece Noel öncesi yapılan alışveriş ise geçen yıl 2 milyar doları bulmuştu. Bu rakamla bile Wal-Mart Migros'un 1.4 milyar dolar olan konsolide cirosunu geride bırakıyor. Aslında Wal-Mart bir ülke olsaydı dünyanın en büyük 19'uncu ekonomisi olacaktı. Türkiye ile beraber İsveç, Avusturya, Norveç ve Polonya'yı da sollayacaktı. Zaten şirketin 2000 yılı varlıklarının 137.6 milyar dolarlık değeri dünyadaki 155 ülkenin GSMH'sının toplamını aşıyor. 2003 yılının sonbaharında Wal-Mart'ın tek günde yaptığı 1.42 milyar dolarlık rekor satış ise 36 ülkenin milli gelirinin toplamından fazla.
Sam Walton, 2 Temmuz 1962'de 'ucuz fiyat' konseptindeki ilk mağazasını açtığında aslında hiçbir şeyi yeniden keşfetmiyordu. Fortune dergisi editörlerinden John Huey'in dediği gibi "O yalnızca geleceği gördü ve yem olmaktansa diğerlerini yemeyi tercih etti."
Ancak sadece 5 bin doları vardı. Bir riske girerek kayınpederinden 20 bin dolar borç alan Walton ilk mağazasını "Ben Franklin" adıyla 1945'te açtı. Şansı yaver giden genç girişimci, 1962'ye gelindiğinde 44 yaşında, zengin sayılabilecek bir işadamıydı. Mutlu bir evliliği, 4 çocuğu ve 16 marketi vardı.
Fiyat düşürdü kazandı
Walton tatillerini eşi ve çocuklarıyla beraber marketlerini gezip kontrol ederek geçiriyodu. Bu gezilerden birinde Arkansas civarında açılan Ann&Hope ucuzluk mağazalarını fark edince perakendecilikte yeni trendin bu olacağını düşündü ve hiç vakit geçirmeden kolları sıvadı. Arkansas'nın Rogers kasabasında "Düşük fiyata al, bolca stokla, ucuza sat" sloganıyla ilk ucuzluk konseptli mağazasını açtı.
Walton'un ucuzluk marketleri ilk kurulduğunda "Walton's Five and a Dime" adını taşıyordu. Wal-Mart ismini bulan kişi ise şirketin ilk mağaza müdürü Bob Bogle oldu. Yedi harfli Wal-Mart (Wal Çarşısı) isminin neon tabelalarında tasarruf yapmalarını sağlayacağını söyleyen Bogle söz konusu tasarruf olunca patronunu ikna etmekte zorlanmadı.
