Haberin Devamı

Faiz, döviz ve borsa tekmili birden tüm rakamları savaş öncesi konumlarına geri çektiler. Her şey bundan tam 1 ay önce, savaşın Türkiye Büyük Millet Meclisi'nden tezkere çıkmadan başlayacağının anlaşılması ile patlak verdi.

Her ne kadar Devlet Bakanı Ali Babacan "Yardım paketinde sorun yok" dese de ilk bombanın atılışından 24 saat önce Beyaz Saray'dan gelen "Ekonomik yardım paketi masada yer almıyor. Taahhüt ettiğimiz 24 milyar dolar artık yok" açıklaması tüm dengeleri bozdu. O günlerde Recep Tayyip Erdoğan'ın başbakanlığında kurulan 59'uncu Hükümet'in güvenoyu almak için işi ağırdan alması ve TBMM'nin de toplanmaması piyasalarda paniği artırdı. 17 Mart 2003 tarihiydi. Tezkeresiz savaş paniği başladı ve Amerikan Doları fiyatını bir günde 1 milyon 635 bin liradan, 1 milyon 750 bin liraya çıkardı. Euro daha da hızlı gitti ve 1 milyon 720 bin liralık fiyatını 1 milyon 890 bin lira yapıverdi. Borsa her zaman olduğu gibi en dramatik tepkiyi verdi ve endeks 10 bin 604 puandan 9 bin 482 puana çekildi. O günden sonra da uzun süre kendine gelemedi.

Cepheye endekslendi
Savaş tezkeresiz başladı. Türkiye ile ABD ilişkilerinin bozulduğuna dair spekülasyonlar alıp başını gitti. Türkiye'nin Amerikan yardımı olmaksızın IMF ile de iplerin kopacağı düşünülünce bu sefer ortaya "borçlar döndürülemez" sorunu çıktı. Faizler kelimenin tam anlamı ile koptu. Risk primi artınca bono faizi yüzde 73'e fırladı. Faizde tam 15 puanlık artışa rağmen, piyasa satıcı konuma geçmişti. Ve dün faiz yeniden yüzde 60 bandının altına çekildi. O tarihte yüksek fiyatlardan bono alanlar bugün düşen fiyatlarla yüzde 23'e varan kârı bilançolarına yazdılar. Borsa'da panik yapıp satanlar, dövizde alanlar kaybetti.

Döviz yatırımcısı zaten yaklaşık 2 yıldır sabırla bekliyordu. Bazı oyuncular fiyatların hareketlendiğini görünce satış yaptılar ama büyük çoğunluk "İşte beklediğimiz zaman geldi. Fiyat uzun süredir sıkıştığı için şimdi çok hızlı gidecek. 2 milyon lirayı görürüz" diyerek yükselişi seyretmeyi tercih etti. Satış yapmayınca dün 1 milyon 620 bin liraya çekilen fiyat ile yine başa dönmüş oldular.

Irak direnemedi
Hesapların altüst olmasında, piyasanın da çok fazla dalgalanmasında savaşın seyri etkili oldu. Irak güçlerinin direnci çabuk kırılıp, savaşın çabuk biteceğine olan inanç kuvvetlenince tüm dengeler yavaş yavaş eski halini almaya başladı. Oysa tüm stratejistler özellikle Bağdat'ta mahalle mahalle, sokak sokak çatışma bekliyorlardı. Bunların hiçbiri olmadı. ABD çabuk sonuç aldı ve tedirginlik yerini iyimserliğe bıraktı.

Turizmde fırtına
Kuşkusuz son 1 ayın en çok dalgalanan sektörü turizm oldu. Otellerin doluluk oranı yüzde 90'lardan yüzde 15'lere çekildi. Savaşın uzaması ile 2003 yaz sezonunun kaybedilmesi riski ortaya çıktı. Tüm bu hesaplar Borsa'da turizm hisselerine satış getirdi. Pek çok yatırımcı maliyetine bakmaksızın ilk bulduğu fiyattan hissesini satmaya çalıştı. Savaş haftası turizm sektörü hisseleri dibe vurdu. Net Turizm hisseleri 420 liradan savaş haftasını kapattı, işlem tahtasında alıcı yoktu. Marmaris Martı hisseleri 990 liraya çekildi.

Ve dün... Turizm sektöründe öylesine bir canlılık yaşandı ki sadece bir aylık ortalama değer artışı yüzde 98'i geçti. Nettur'daki değer artışı yüzde 135.7yi buldu. Net Holding hissesine savaş haftası büyük cesaret gösterip giren ve dün bu hissesini satanlar yüzde 122.2 gibi dünyanın hiçbir yerinde bulamayacakları bir primi ceplerine koydular.

Ve son 1 ayda yaşananlar gösterdi ki en yüksek kazanç, riskin de en yüksek olduğu dönemde vardır. Bütün mesele risk alabilme cesaretini göstermekte.